Ομιλία του Dr Αρχαιολόγου Ιωακείμ Παπάγγελου για το Καστέλλι Παλαιοχωρίου στη θέση Νέπωσι

Παρουσίαση των ευρημάτων από τις ανασκαφές στη θέση Νέπωσι Παλαιοχωρίου Χαλκιδικής. 9/5/2009 Αίθουσα τελετών 6θέσιου Δημοτικού Σχολείου.

Λίγα λόγια όπως επιγραμματικά τα αναφέρει και ο Dr Αρχαιολόγος κος Παπάγγελος:

1️⃣ Η θέση Νέπωσι στο Παλαιοχώρι Χαλκιδικής, κατοικείται ήδη από το 2.000 π.Χ. όπως δηλώνει η εύρεση χειροποίητων προϊστορικών οστράκων.

2️⃣ Έχουν βρεθεί μελαμβαθή όστρακα κλασικής και ελληνιστικής εποχής δηλαδή του 5ου έως 2ου π.Χ. αιω.,

3️⃣ κεραμικά Ρωμαϊκής εποχής και νομίσματα εποχής Ιουστινιανού και Αναστασίου και από εκείνη την εποχή ταφικό οικογενειακό εύρημα με παλαιοχριστιανικές μνημειακές κατάρες σε επιγραφή!

4️⃣ Τον 5ο αι. χτίζεται η 1η φάση του οχυρωματικού περιβόλου και πύργοι.

5️⃣ Το κάστρο πλήττεται πιθανότατα από σεισμό και επισκευάζεται στις αρχές του 10ου αι, σύμφωνα με αυτοκρατορική επιγραφή του Κωνσταντίνου Ζ΄ Πορφυρογέννητου και της μητέρας του Ζωής Καρβωνοψίνας.

6️⃣ Εντός του έχουν αποκαλυφθεί αρχιτεκτονικά μέλη που χρονολογούνται την Πρωτοβυζαντινή περίοδο και φαίνεται πως ανήκαν σε βασιλική.

7️⃣ Τη Μεσοβυζαντινή εποχή, στο κεντρικό κλίτος της βασιλικής, ιδρύεται ναΐσκος.

8️⃣ Η θέση εγκαταλείπεται οριστικά τον 14ο αι. μ.Χ.

Read More

Η μέτρηση του χρόνου κατά τη βυζαντινή εποχή

Αναζητώντας τη χαμένη Πρωτοχρονιά -Γιατί οι Βυζαντινοί δεν γιόρτασαν ποτέ το 1000 μ.Χ., σε αντίθεση με τη Δύση η οποία… είχε λάβει εγκαίρως τα μέτρα της

Αστρολάβος της βυζαντινής εποχής, ο μοναδικός που έχει διασωθεί ως σήμερα. Χρονολογείται από το 1026 μ.Χ.

Μια επιτύμβια στήλη που βρίσκεται στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης πληροφορεί τον επισκέπτη ότι «ο διάκονος Ανδρέας πέθανε δεις μετά την υπατείαν Φλαβίων Λαμπαδίου και Ορέστου των μεγαλοπρεπεστάτων». (Πότε δηλαδή;) Μια άλλη κτητορική επιγραφή από το ίδιο μουσείο αναφέρεται στην ανακαίνιση ενός ναού της Θεσσαλονίκης από τον Πέτρο Δουκόπουλο το έτος 6792! Πρόκειται για γρίφους τους οποίους οι Βυζαντινοί εύκολα μπορούσαν να ερμηνεύσουν αφού το σύστημα μέτρησης του χρόνου και κατά συνέπεια της χρονολόγησης ήταν εντελώς διαφορετικό από το σημερινό. Για την ακρίβεια μάλιστα μπορούμε να μιλάμε για πολλά συστήματα- και όχι για ένα-, περίπλοκα και συχνά αλληλοκαλυπτόμενα. Ετσι, στην πρώτη επιγραφή η απάντηση είναι ότι ο διάκονος Ανδρέας πέθανε το έτος 532 ενώ στη δεύτερη, όπου χρησιμοποιείται διαφορετικό σύστημα χρονολόγησης, ότι ο ναός ανακαινίστηκε το 1284.

«Στη βυζαντινή κοσμοθεωρία,στενά συνδεδεμένη με θεολογικές αναζητήσεις, ο χρόνος έχει γραμμική πορεία που αρχίζει από τη δημιουργία του κόσμου και καταλήγει στη Δευτέρα Παρουσία,η οποία σηματοδοτεί το τέλος του χρόνου. Στην εικονογραφία η θεολογική αυτή θέση αποδίδεται εύγλωττα με το Α και το Ω, την αρχή και το τέλος της ελληνικής αλφαβήτου,που εδώ κατέχει την αρχή και το τέλος του Σύμπαντος».

Αυτά αναφέρει η αρχαιολόγος κυρία Αντιγόνη Τζιτζίμπαση του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης στη μελέτη της για τα συστήματα υπολογισμού του χρόνου μέσα από επιγραφές του μουσείου. Για τους Βυζαντινούς, λοιπόν, το βέβαιον είναι, όπως γράφει και ο ερευνητής κ. Θύμιος Νικολαΐδης στο άρθρο του «Η μέτρηση του χρόνου στο Βυζάντιο» (περιοδικό «Αρχαιολογία»), ότι είχαν ξεκαθαρίσει και τη δημιουργία και το τέλος του χρόνου. «Ο χρόνος ήταν για τους Βυζαντινούς η μέτρηση της φθοράς. Χαρακτηρίζει τη μεταβολή, άρα είναι δεμένος με τον φθαρτό,μεταβλητό κόσμο και αρχίζει τη ροή του με τη Δημιουργία που είναι η αφετηρία μέτρησης της βυζαντινής χρονολόγησης» λέει. Η Δημιουργία ήταν ακαριαία και άχρονη. Ετσι ο χρόνος, ο χώρος και ύλη γεννήθηκαν στιγμιαία και μαζί.

Πέρα πάντως από τη φιλοσοφική σημασία της, η έννοια του χρόνου, πολύ σημαντική για τον άνθρωπο- προσπάθησε από πολύ νωρίς να την ορίσειέχει και μια καθαρά πρακτική: τη μέτρηση του χρόνου. Αυτό σημαίνει κατ΄ αρχάς τον ορισμό της χρονολογίας με αναφορά μία συγκεκριμένη αφετηρία, ακολούθως το ημερολόγιο του έτους με τους μήνες και τις ημέρες του και, τέλος, τη μέτρηση της ώρας. Οπως οι αρχαίοι, όμως, έτσι και οι Βυζαντινοί χρησιμοποιούσαν διάφορα συστήματα μέτρησης του χρόνου και ορισμού των γεγονότων.

Αριστερά, ο μήνας Ιούλιος προσωποποιημένος ως νεαρός άνδρας με δρεπάνι και στάχυα σε ψηφιδωτό δάπεδο κτίσματος του 5ου αι. μ.Χ. στη Θεσσαλονίκη. Δεξιά, κτητορική επιγραφή στην οποία σώζεται η φθαρμένη χρονολογία «έτος 6792» Αριστερά, ο μήνας Ιούλιος προσωποποιημένος ως νεαρός άνδρας με δρεπάνι και στάχυα σε ψηφιδωτό δάπεδο κτίσματος του 5ου αι. μ.Χ. στη Θεσσαλονίκη. Δεξιά, κτητορική επιγραφή στην οποία σώζεται η φθαρμένη χρονολογία «έτος 6792» Στην παλαιοχριστιανική εποχή, λοιπόν, ο πλέον συνηθισμένος τρόπος χρονολόγησης ήταν η αναφορά στη ρωμαϊκή Ινδικτιώνα, όπου «Ινδικτιών» ήταν η 15ετής φορολογική περίοδος με αφετηρία την 1η Σεπτεμβρίου, που είχε ορισθεί από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο . Αλλά από τον 8ο αιώνα οι Βυζαντινοί άρχισαν να χρονολογούν με αφετηρία το έτος κτίσεως του κόσμου. Προσπάθησαν πολύ, έκαναν σύνθετους υπολογισμούς και ύστερα από διάφορες προτάσεις κατέληξαν στο ότι η αρχή του χρόνου έπρεπε να ορισθεί το 5509/8 π.Χ.και ειδικότερα η 21η Μαρτίου, ημερομηνία της εαρινής ισημερίας. Η παλαιότερη μάλιστα επιγραφή που αναφέρεται σε αυτό το σύστημα χρονολόγησης έχει εντοπισθεί στον Παρθενώνα και μιλάει για το έτος 6792 από κτίσεως κόσμου, δηλαδή το 704. Είναι χαρακτηριστικό αυτό που αναφέρει η κυρία Τζιτζίμπαση, ότι δηλαδή οι Βυζαντινοί δεν έζησαν ποτέ τις χρονολογίες-σταθμούς 1000 ή 1500 μ.Χ., απλούστατα διότι ποτέ δεν υπολόγισαν τον χρόνο με αφετηρία τη γέννηση του Ιησού. Οι όροι «π.Χ.» και «μ.Χ.» που ισχύουν σήμερα σε όλο τον δυτικό κόσμο, παρ΄ ότι είχαν επισημανθεί ήδη από τον 6ο αιώνα με υπολογισμούς του Διονυσίου του Μικρού, έγιναν αποδεκτοί στην Ανατολή μόλις το 1628 από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Κύριλλο Α΄ Λούκαρι. Αλλά στη Δύση αυτό το σύστημα είχε τεθεί σε ισχύ ήδη από τον 8ο αιώνα.

Πώς η «εθιμική» 1η Ιανουαρίου νίκησε το ηλιακό ημερολόγιο

Το ηλιακό ημερολόγιο ή Ιουλιανό, το οποίο είχε τεθεί σε ισχύ από τον Ιούλιο Καίσαρα το 46 π.Χ., το ακολουθούσαν και οι Βυζαντινοί. Ο αστρονόμος Σωσιγένης από την Αλεξάνδρεια είχε δημιουργήσει το ηλιακό ημερολόγιο το οποίο ο Ιούλιος Καίσαρ ζήτησε να βελτιωθεί- και πράγματι έτσι έγινε. Η αρχή του έτους συνδέθηκε με την ηλιακή τροχιά και το χειμερινό ηλιοστάσιο. Ετσι η Πρωτοχρονιά, που ήταν παλαιότερα την 1η Μαρτίου, αφού ο μήνας ήταν αφιερωμένος στον θεό Αρη και σήμαινε την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων, μετακινήθηκε στην 1η Ιανουαρίου.

Αριστερά, ο μήνας Ιούλιος προσωποποιημένος ως νεαρός άνδρας με δρεπάνι και στάχυα σε ψηφιδωτό δάπεδο κτίσματος του 5ου αι. μ.Χ. στη Θεσσαλονίκη. Δεξιά, κτητορική επιγραφή στην οποία σώζεται η φθαρμένη χρονολογία «έτος 6792»

Στο Βυζάντιο ωστόσο λόγοι εντελώς πεζοί (οι φορολογικοί που προαναφέρθηκαν) επέβαλαν τη διοικητική έναρξη του έτους την 1η Σεπτεμβρίου. (Κάτι που έχει παραμείνει και σήμερα ως αρχή του εκκλησιαστικού έτους.) «Για τον απλό λαό, όμως, η Πρωτοχρονιά εξακολουθούσε να είναι η 1η Ιανουαρίου, ο εορτασμός της οποίας συνοδευόταν από βαθιά ριζωμένα έθιμα» σημειώνει η κυρία Τζιτζίμπαση. Στη συγκεκριμένη περίπτωση μάλιστα ήταν οι ρωμαϊκές καλένδες (1η Ιανουαρίου) και άλλες εορτές που τελούνταν στο τέλος Δεκεμβρίου και στις αρχές Ιανουαρίου (τα Σατουρνάλια στις 17-24 Δεκεμβρίου, το γενέθλιο του Αήττητου Ηλιου στις 25 Δεκεμβρίου, η γιορτή του Αιώνος στις 6 Ιανουαρίου). Οσον αφορά τους μήνες του έτους, μπορεί η λατινογενής ονομασία τους να ήταν η επισήμως αποδεκτή στο Βυζάντιο, για τους μη λατινόγλωσσους λαούς της αυτοκρατορίας όμως επρόκειτο για λέξεις χωρίς περιεχόμενο. Ετσι δημιούργησαν για αυτούς νέες ονομασίες, συσχετισμένες με τις γεωργικές εργασίες. Η εβδομάδα, τέλος, ήταν διαχωρισμένη όπως και σήμερα. Παρ΄ όλα αυτά, στους πρώτους αιώνες του Βυζαντίου υπήρχαν και πλανητικές ονομασίες των ημερών, γνωστές από την Αίγυπτο: Ημέρα Ηλίου (Κυριακή), Σελήνης (Δευτέρα), Αρη (Τρίτη), Ερμή (Τετάρτη), Δία (Πέμπτη), Αφροδίτης (Παρασκευή), Κρόνου (Σάββατο). Στο Βυζάντιο δεν επέζησαν για πολύσε αντίθεση με τη Δύση (αρκεί να επισημανθούν οι ημέρες Saturday, Ημέρα του Κρόνου, και Sunday, Ημέρα του Ηλιου) όπου η αρχαιότητα δηλώνει και εδώ παρούσα.

Πηγή: tovima.gr

Read More

«Ακένωτο Ποτήριο»: η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας,

Η Ιερή Εικόνα τής Παναγίας, που ονομάζεται «Ακένωτο Ποτήριο», έχει τήν ιδιαίτερη χάρη νά βοηθάει ποικιλοτρόπως και νά απαλλάσσει όσους καταφεύγουν σέ αυτήν με πίστη και πάσχουν άπό τη χρήση των ναρκωτικών, τό πάθος τής μέθης ή τού καπνίσματος κι άπό άλλες εξαρτήσεις.

Η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας  «ο Ακένωτος Κρατήρ» ή “Ακένωτο Ποτήριο”

Γιατί ονομάστηκε έτσι;

 Το Θείο Βρέφος εμφανίζεται μέσα στο ποτήριον ευλογώντας.Πρόκειται βέβαια για το ποτήριο της Θείας Ευχαριστίας.Πραγματικά πρόκειται για τον ακένωτο κρατήρα-τον Αμνό του Θεού-τον πάντοτε εσθιόμενο και μηδεποτέ δαπανώμενο.

Η Παναγία-με τα χέρια ανοιχτά μεσιτεύει προσφέροντας ως θυσία στον Θεό τον ίδιο τον Υιό της.Η εικόνα τιμάται στις 5 Μαίου. (στοιχεία από “Προσκυνητή” ).

.

Η εικόνα βρίσκεται στο Μοναστήρι τής Πόλεως Σερπούγοφ τής Ρωσίας. Η Παναγία, μέ θαυμαστό τρόπο, αποκάλυψε αυτήν την ιδιαίτερη χάρη σ’ έναν αλκοολικό, τον Στέφανο, ό όποιος θεραπεύτηκε, αφού προσκύνησε την εικόνα Της. Άπό τότε καθημερινά γίνονται θαυμαστές ιάσεις των πασχόντων.
Αντίγραφο τής εικόνας υπάρχει στον Μοναστικό Οίκο «Παναγία, ή Χαρά των Θλιβομένων» στό Παλαιοχωρι Χαλκιδικής. (Ανήκει  στά Ίερά προσκυνήματα τής Ίεράς Μητροπόλεως Ιερισσού, Άγιου Όρους και Άρδαμερίου). https://moyzas.blogspot.gr/2018/02/blog-post_16.html

στοχασμοί
«Τό Ακένωτο Ποτήριο”
Παναγιά μου,
έμαθα πώς υπάρχει μία εικόνα Σου,
«Ακένωτο Ποτήριο» τήν είπαν,
πού ή χάρη Της θεραπεύει νοσήματα
πού βασανίζουν τήν ψυχή,
τήν κρατούνε δέσμια σέ τούτη τή γη
κι ακούνε στις λέξεις εξάρτηση, εθισμός.

.
Ήρθαν πολλοί «αλυσοδεμένοι» κοντά Σου,
πού γιά χρόνια πάλευαν μέ τό τσιγάρο και τό ποτό
και εϊδαν μπρος στην εικόνα Σου, τις αλυσίδες τους νά σπάνε.
Ήρθαν και μάνες πολλές, σέ Σένα, τή Μάνα του κόσμου
και κλάψανε μπρος στην εικόνα Σου,
γιά τά παιδιά τους, πού είχαν μπλέξει στά ναρκωτικά,
γιά τά νιάτα πού αργοπέθαιναν.

.
Κι Έσύ πήρες τά δάκρυα τουςκι αφού τά έσμιξες μέ τά δικά Σου,
τά ακούμπησες μέ σεβασμό, μά καί μέ δέος,
στά ματωμένα πόδια τού Υιού Σου.
Κι Εκείνος τά πήρε -ώς πολύτιμη προσφορά-
καί χάρισε στά πλάσματα Του τήν απαλλαγή καί τήν Ιαση.

.
Ερχομαι κι έγώ κοντά Σου, Δέσποινα,
νά Ίκετεύσω, γιά όλα τούτα τά δεσμά
και γιά τόσα άλλα, πού βασανίζουν εμάς τους νέους σήμερα.
Ερχομαι, μέ πόνο ψυχής, νά Σέ παρακαλέσω, γιατί είμαι
«εξαρτημένος» άπό τό διαδίκτυο,
«δέσμιος» τού κινητού μου,
«εγκλωβισμένος» στον εαυτό μου.

.
“Ερχομαι σέ Σένα, τό Ακένωτο Ποτήριο,
τό Ποτήρι πού ξεχειλίζει συμπόνια, στοργή, αγάπη καί θεία Χάρη.
Γονατίζω μπρος στην εικόνα Σου,
Σού λέω, ταπεινά, όσα μέ βασανίζουν.
Διαβάζω, μέ πίστη, τους χαιρετισμούς Σου.
Νιώθω κάτι νά αλλάζει μέσα μου.

.
Τό Ακένωτο Ποτήριο,
σάν σέ άλλη κολυμβήθρα, μέ αναγεννά.
Τό βλέμμα Σου, σάν μαγνήτης, μέ ελκύει κοντά Σου
καί μέ ξεκολλά άπό όσα μέ κρατούνε κολλημένο σέ τούτη τή γή.
Τό χέρι Σου, όπως πάντα, απαλό καί στοργικό,
μέ φέρνει μπροστά στό Ποτήριο τής Ζωής.
Αυτό τό Ποτήρι είναι πού θά τονώσει τήν ψυχή,
θά τήν ξεπλύνει άπό ό,τι περιττό καί χαμηλό
καί θά τής χαρίσει τήν Ιαση.

.
Παναγιά μου,
Σ’ ευχαριστώ γιά τήν αγάπη Σου.
Παναγιά μου, μήν παύσεις νά παρακαλείς τόν Υιό Σου,
νά μάς βοηθάει στον αγώνα μας
καί νά μάς δίνει, πολύ συχνά, νά πίνουμε
άπό τό Ποτήριο τής Ζωής.
Αυτό τό Ποτήρι νά μάς ξεδιψά καί νά μάς στηρίζει,
όσο βαδίζουμε τους μάταιους δρόμους τούτης τής γης.

.
Παναγιά μου,
άξίωσέ μας νά φτάσουμε, μέ ασφάλεια,
στην Ουράνια Πατρίδα μας,
έκεί που μάς περιμένει ο Υιός Σου
καί λαχταρά νά πιει μαζί Σου καί μαζί μας
τό Καινό Ποτήριο τής Δόξας καί Χαράς
στό Αιώνιο Δείπνο τής Βασιλείας Του.
Αμήν!

Νικόδημος από το περιοδικό “Προς τη Νίκη”, Αύγουστος 2016, τεύχος 798

https://theomitoriko.wordpress.com/2016/08/17/%CE%B1%CE%BA%CE%AD%CE%BD%CF%89%CF%84%CE%BF-%CF%80%CE%BF%CF%84%CE%AE%CF%81%CE%B9%CE%BF-%CE%B7-%CE%B8%CE%B1%CF%85%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B3%CE%AE-%CE%B5%CE%B9%CE%BA%CF%8C/

************************

Η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας ο «Ακένωτος Κρατήρ»

Στην Μονή Βισότσκι,στο Σερπούκωβ της Ρωσίας έρχονται πολλοί προσκυνητές.Όχι τυχαία, οι πιο πολλοί από αυτούς έχουν το πάθος του αλκοολισμού. Εδώ βρίσκεται η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας ''Ακένωτος Κρατήρ''

Η εικόνα βρίσκεται από παλιά στην Μονή Βισότσκι,αλλά δεν ήταν γνωστή η θαυματουργική της χάρη μέχρι τον 19ο αιώνα.Τότε ένας έφεδρος στρατιώτης από την Τούλα,ο οποίος ήταν αλκοολικός και είχε παραλύσει,είδε το εξής όραμα:

Εμφανίστηκε στον ύπνο του ο Άγιος Βαρλαάμ και του είπε να πάει στην Μονή Βισότσκι,να ψάξει για την εικόνα ''Ακένωτος Κρατήρ''και να ζητήσει να του διαβάσουν μία προσευχή και ότι μετά από αυτό θα θεραπευτεί από το πάθος του αλκοολισμού και θα γίνουν καλά τα πόδια του.

Το όραμα επαναλήφθηκε τρεις φορές,ο στρατιώτης δεν αποφάσιζε να πάει,δίσταζε.Τελικά αποφάσισε να πάει ακόμη και αν σερνόνταν. Όσο προχωρούσε τα πόδια του ενδυνάμωναν.Όταν έφτασε στην Μονή ρώτησε τους μοναχούς που βρίσκεται η εικόνα της Παναγίας ο ''Ακένωτος Κρατήρ''.Εκείνοι δεν γνώριζαν μία τέτοια ονομασία. Σκεπτόμενοι ότι γίνεται λόγος για κάποια εικόνα που έχει ζωγραφισμένο κάποιο ποτήριο, του την έδειξαν.Κοιτάζοντας από πίσω βρήκαν την επιγραφή ''Ακένωτος Κρατήρ''(Niéoupivaïemaïa Tchecha).Διάβασαν την προσευχή μπροστά στην εικόνα και ο στρατιώτης θεραπεύτηκε και απαλλάχθηκε από το πάθος του αλκοολισμού

.Έπειτα από αυτό πολλοί άνθρωποι άρχισαν να έρχονται στην εικόνα,ενώ πολλοί επέστρεφαν για να ευχαριστήσουν για την θεραπεία τους.

Το θείο βρέφος εμφανίζεται μέσα στο ποτήριον ευλογώντας.Πρόκειται βέβαια για το ποτήριο της Θείας Ευχαριστίας.Πραγματικά πρόκειται για τον ακένωτο κρατήρα-τον Αμνό του Θεού-τον πάντοτε εσθιόμενο και μηδεποτέ δαπανώμενο.
Η Παναγία-με τα χέρια ανοιχτά μεσιτεύει προσφέροντας ως θυσία στον Θεό τον ίδιο τον Υιό της.

Η εικόνα τιμάται στις 5 Μαίου

https://proskynitis.blogspot.gr/2012/03/blog-post_9979.html

Read More

Όταν το «Εθνος» βρήκε στα Σκόπια τον πραγματικό Ζορμπά

Πριν από σχεδόν 17 χρόνια, τον Μάρτιο του 1997, το «Εθνος», μετά από δημοσιογραφική έρευνα στην ΠΓΔΜ και στη Σερβία, αποκάλυπτε τον τάφο του Ζορμπά στα Σκόπια.

Ο Μίκης Θεοδωράκης επισκέφθηκε τον τάφο του Ζορμπά στα Σκόπια.

Τον Γιώργου Ζορμπά, όπως ήταν το πραγματικό όνομα του ήρωα του Νίκου Καζαντζάκη, Αλέξη Ζορμπά, «αυτού που μου έμαθε ν' αγαπώ τη ζωή και να μη φοβούμαι τον θάνατο», όπως έγραφε. «Βρήκαμε τον τάφο του Ζορμπά στα Σκόπια» έγραφε στην πρώτη του σελίδα το «Εθνος».

Η έρευνά μας είχε γίνει στον άξονα Θεσσαλονίκης - Σκοπίων - Βελιγραδίου, αναζητώντας τους απογόνους του, που τους εντοπίσαμε στο Βελιγράδι για να φτάσουμε τελικά στο νεκροταφείο «Μπούτελ» των Σκοπίων.

Με το ρεπορτάζ εκείνο, στο οποίο συμμετείχαν οι Χρίστος Τελίδης, Μαρία Ριτζαλέου και Εύρης Τσούμης, επιχειρήσαμε να ρίξουμε φως στα άγνωστα χρόνια του κοσμοπολίτη Ελληνα της βαλκανικής στα Σκόπια, από το 1930 μέχρι τον θάνατό του το 1941.

Το ρεπορτάζ στην εφημερίδα «Εθνος» στις 31/3/1997 για τον ήρωα του Νίκου Καζαντζάκη.

Λίγες εβδομάδες μετά την αποκάλυψη του «Εθνους», ο Μίκης Θεοδωράκης πήγαινε στα Σκόπια για να παρουσιάσει σε μια μεγάλη συναυλία του στην αίθουσα της όπερας του Λαϊκού Θεάτρου το έργο του «Ζορμπάς ο Ελληνας» σε χορογραφία Λόρκα Μασίνε. Μια συναυλία που έκανε ιδιαίτερη αίσθηση και στην οποία είχε παραστεί ο τότε πρόεδρος της ΠΓΔΜ Κίρο Γκλιγόροφ.

Σ' αυτή την αναζήτηση στη γειτονική χώρα, όπως γράφαμε, ο Γιώργος Ζορμπάς για τα αρχεία της ΠΓΔΜ ήταν τότε άγνωστος. Μετά την αποκάλυψη εκείνη, η οποία συνοδεύτηκε λίγο αργότερα με την επίσκεψη του ίδιου του Μίκη Θεοδωράκη στον τάφο του Ζορμπά, τα πράγματα άλλαξαν και τα ΜΜΕ των Σκοπίων αναφέρονται από καιρού εις καιρόν στον Γιώργο-Αλέξη Ζορμπά.

Η αναζήτηση
Ούτε ο τότε διευθυντής των νεκροταφείων του «Μπούτελ» Γιόβαν Ντένκοφσκι, ούτε κάποιος από τους υπαλλήλους γνώριζε τίποτα σχετικό με τον τάφο του Ζορμπά. Η αναζήτηση είχε ξεκινήσει μέσω των ηλεκτρονικών υπολογιστών που διέθεταν ήδη την εποχή εκείνη τα νεκροταφεία για να οδηγηθούμε αρχικά στον τάφο ενός καθολικού Στέφαν Ζορμπά, που είχε πεθάνει το 1993.

Η συνέχιση της προσπάθειας μας έφερε σε έναν οικογενειακό τάφο της οικογένειας Γιάντα από τη Σερβία. Ηταν ο τάφος της κόρης του Ζορμπά, της Κατίνας Γιάντα (1906-1969) και του άντρα της Γιοβάν Γιάντα, γραμμένες στα σλαβικά. Στα λατινικά τελευταίο υπήρχε το όνομα του Γιώργου Ζορμπά με ημερομηνία γέννησης το 1869 και θανάτου το 1943. Η τελευταία ήταν λάθος, αφού ο Ζορμπάς πέθανε και διορθώθηκε τα επόμενα χρόνια.

«Ο Γιοβάν Ντένκοφσκι, ο διευθυντής των νεκροταφείων, δεν πίστευε στα μάτια του. Είχα ακούσει για τον Ζορμπά αλλά δεν ήξερα ότι ήταν θαμμένος εδώ» έλεγε τότε στο «Εθνος». Ο Ζορμπάς είχε ταφεί αρχικά στα παλιά νεκροταφεία νότια της πόλης των Σκοπίων και αργότερα τα δύο εγγόνια του που ζούσαν στο Βελιγράδι μετέφεραν τα οστά του και τα τοποθέτησαν στον οικογενειακό τάφο των γονιών τους.

Γι' αυτά τα χρόνια του Ζορμπά στα Σκόπια -που είναι και τα τελευταία της ζωής του- τα στοιχεία είναι συγκεχυμένα. «Ενα πρωί ξημερώματα χωρίσαμε» γράφει ο Ν. Καζαντζάκης στο βιβλίο του για τον χωρισμό του με τον Ζορμπά, που έγινε στις αρχές του '30. «Αυτός πήγε κατά Βορρά και καταστάλαξε στη Σερβία, σ' ένα βουνό δίπλα στα Σκόπια, όπου ξεπάτωσε, λέει, πλούσια φλέβα λευκόλιθο, τύλιξε μερικούς παραλήδες, αγόρασε σύνεργα, στρατολόγησε εργάτες κι άρχισε πάλι να ανοίγει μέσα στη γης γαλαρίες. Τίναξε βράχους, έφτιαξε δρόμους, έφερε νερό, έχτισε σπίτι, παντρεύτηκε, γέρος κοτσανάτος, μια όμορφη γλεντοχήρα, τη Λιούμπα και έκανε παιδί μαζί της».

Η εγγονή του πάντως, η αρχιτέκτων Αννα Γκάιγκερ, που πέθανε το 2002 στο Βελιγράδι, επέμενε ότι ο Ζορμπάς δεν παντρεύτηκε τη Λιούμπα και δεν απέκτησε μαζί της παιδιά. Πάντως εδώ υπάρχουν ερωτηματικά καθώς και η απορία ποιος είναι εκείνος ο καθολικός Στέφαν Ζορμπά;

Ο ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΑΜΟ ΤΟΥ ΖΟΡΜΠΑ
«Αδικο! Τέτοιες ψυχές δεν πρέπει να πεθαίνουν»

«Εύρον πράσινην πέτραν ωραιοτάτην, ελθέ αμέσως, Ζορμπάς» τηλεγραφούσε στον φίλο του Ν. Καζαντζάκη από τα Σκόπια ο Ζορμπάς. Κι όταν αυτός του έγραφε ότι δεν μπορούσε, του απαντούσε: «Είσαι, και να με συμπαθάς αφεντικό, καλαμαράς. Μπορούσες και συ, κακομοίρη, μια φορά στη ζωή σου να δεις μιαν όμορφη πράσινη πέτρα και δεν την είδες». Οταν οι Γερμανοί κατέλαβαν τη περιοχή, δέσμευσαν το ορυχείο του και την παραγωγή των μεταλλευμάτων. «Ο Ζορμπάς έσκασε από τον καημό του, πλάνταξε...» μας είχε πει ο συμπατριώτης του, λαογράφος Νικόλαος Σάρμας. Το 1941 ο Καζαντζάκης έμαθε για τον θάνατο του Ζορμπά. Και η είδηση αυτή τον γέμισε απελπισία. Στην «Αναφορά στον Γκρέκο» έγραψε: «Στο σπίτι με περίμενε ένα γράμμα με πένθιμο φάκελο, γραμματόσημο σέρβικο, κατάλαβα. το κρατούσα και το χέρι μου έτρεμε. Γιατί να το ανοίξω; Μάντεψα ευτύς το πικρό μαντάτο. 'πέθανε, πέθανε', μουρμούρισα, κι ο κόσμος σκοτείνιασε. [...] Εκλεισα τα μάτια κι ένιωθα αργά, ζεστά, να κυλούν στα μάγουλά μου τα δάκρυα. 'Πέθανε, πέθανε, πέθανε...' μουρμούριζα 'ο Ζορμπάς, ποτέ πια! Πέθανε το γέλιο, κόπηκε το τραγούδι'. [...] Οχι λύπη, θυμός με συνεπήρε. 'Αδικο! Αδικο!' φώναξα 'τέτοιες ψυχές δεν πρέπει να πεθαίνουν. Πότε πια θα μπορέσει το χώμα, το νερό, η φωτιά, η τύχη, να πλάσουν ένα Ζορμπά;' [...] Ολη τη νύχτα δεν μπόρεσα να κλείσω μάτι. [...] Τι να κάμω, συλλογίζουμουν όλη τη νύχτα, τι να κάμω για να ξορκίσω το θάνατό του; Ανοιξε η καταπαχτή του σπλάχνου μου, πετιούνται απάνω οι θύμησες, σπρώχνουν η μια την άλλη, βιάζουνται και ζώνουν αγριεμένες την καρδιά μου ανοιγοκλειούν το στόμα, φωνάζουν να περμαζώξω από τη γης, από τη θάλασσα, από τον αέρα το Ζορμπά και να τον αναστήσω. Αυτό δεν είναι το χρέος της καρδιάς; Γι' αυτό δεν την έπλασε ο Θεός; ν' ανασταίνει τους αγαπημένους; Ανάστησέ τον!»

Χρίστος Τελίδης

http://www.mikistheodorakisorchestra.gr/index.php/el/home/110-teleutaia-nea/arxiki/946-zorba

http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22768&subid=2&pubid=63920152

Read More

η 'Ελλη Αλεξίου για την οικογένεια "Αλέξη Ζορμπά"

σκαναρισμένες σελίδες από το Μητρώο Αρρένων της κοινότητος Καταφυγίου Νομού Κοζάνης όπου φαίνεται ο Ζορμπάς Γεώργιος του Φωτη γεννημένος στα 1865 , 

καθώς επίσης και ένα γράμμα της Έλλης Αλεξίου που περιγράφει την οικογένεια του "Αλέξη Ζορμπά"

Read More

Χορωδία: παραδοσιακά τοπικά τραγούδια

Φωτο: fb Χορωδία Παλιοχωρίου Δήμου Αριστοτέλη από εκδήλωση στο "Πέτρινο" το 2013...
Ξεκινώντας από αριστερά σε κάθε σειρά στην: 
1η κάτω είναι : Παπαργυρίου Ειρήνη, Ντάσιου Ντίνα, Αλαμάγκου (Παναϊρλη) Πέπη, Ρήγα Σοφία, Κούντουρου (Μακαβού) Ντίνα, Λίγα (Τσιντογιάννη) Φρόσω, Χαρδαλούπας Δημήτρης, Παραδείσης Δημήτρης, Φράγκος Θεόδωρος. 
2η σειρά από αριστερά : Χαλκιά Κατερίνα, Τσιούκα (Καλογριά) Μαρία, Παπαγεωργίου Θεοδώρα, Αντωνίου Κατερίνα, Πολύ ζου Στέλλα, Λάγγα Ευγενία, Καλαμπαλίκη Βασιλική, Παπαδόπουλος Παναγιώτης, Γιαννακούδης Στέργιος. 
3η σειρά πάνω από αριστερά : Φράγκου Παναγιώτα, Σινάθη (Βλάχου) Αλέκα, Κατσιρμά Νίκη, Γκιζέπα Δέσποινα, Θωμά Ευγενία, Τσέλιου (Χαρδαβέλα) Δέσποινα, Παπαθανασίου Κώστας, Αραμπατζής Δημήτρης, Νίτσε Αδάμος, Λάμπρος Γιάννης...Στο βάθος πίσω από τον Παπαθανασίου Κώστα, 
Ο μαέστρος μας του παραδοσιακού τμήματος (δεν φαίνεται δυστυχώς καλά) Κασούρας Βασιλης...!!
(τεκμηρίωση: Παπαργυρίου Ειρήνη)

Read More

Χορωδία Παλαιοχωρίου

Η μικτή τετράφωνη χορωδία Παλαιοχωρίου Χαλκιδικής ιδρύθηκε τον Απρίλιο του 1998

https://www.facebook.com/groups/297666663646982/about/

Η χορωδία Παλαιοχωρίου έδωσε και δίνει πολλές συναυλίες στην ευρύτερη περιοχή της Χαλκιδικής και καλείται συχνά να συμμετέχει σε πολλά εθνικά και διεθνή φεστιβάλ, λαμβάνοντας πάντα εξαιρετικά σχόλια και κριτικές

Φώτο: fb Χορωδία Παλαιοχωρίου 2013

Read More

Υπεραιωνόβιος πλάτανος

Μνημείο της φύσης στο Παλαιοχώρι. 
Περιοχή "τ' Καρατζιά του λβάδ'" .

Fb Διαμαντής Χαλκιάς με 
Στυλιανός Απόστολος
Σαρμανιώτης Νικόλαος


Υ.Γ. Περιοχή "τ' Καρατζιά του λβάδ'" .
Από του "παπαγιώρ το λιβάδι" ίσια πάνω μετά του "κωκ τη βρύση" ή από το δρόμο του "Αϊ Αρχάγγελου" μόλις βρεις το διπλό παρεκκλήσι πας αριστερά κάτω και μόλις βγεις στα λιβάδια δεξιά.
Περνάς τον πλάτανο και συνεχίζοντας στα 500 μέτρα περίπου βρίσκεις το λαγκάδι και στην απέναντι πλευρά είναι το "καστελούδ", στου "Τσελεπί το Λαγκάδι" ή "τσ καμίνινας" στα "Πλατανούδια" περιοχή δίπλα στο "Καστέλι Κρανιάς" και την 'Παλαιοχριστιανική Βασιλική "Βαλτούδας" https://moyzas.blogspot.gr/2018/02/blog-post_78.html

Σημείωση: επίσης είναι σαφές ότι τα άλλα γνωστά πλατάνια της περιοχής δηλαδή στην πλατεία Αρναίας, Παλαιοχωρίου, Μεγάλης Παναγίας κλπ δεν είναι του μεγέθους άρα και της ηλικίας του συγκεκριμένου ... θα έλεγα ότι είναι τουλάχιστον στο 1/5+ του υπεραιωνόβιου πλάτανου της ανάρτησης ... Νομίζω, χωρίς να έχω μέγεθος περιμέτρου του κορμού, ότι είναι στο μισό του πλατάνου στο χωριό Γεροπλάτανος που είναι υπερχιλιετής. (οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι σε κάθε μέτρο περιμέτρου του κορμού αντιστοιχούν 100 χρόνια)

Read More

Κ.Α.Π.Η.

https://www.facebook.com/%CE%9A%CE%91%CE%A0%CE%97-%CE%A0%CE%B1%CE%BB%CE%B1%CE%B9%CE%BF%CF%87%CF%89%CF%81%CE%B9%CE%BF%CF%85-%CE%A7%CE%B1%CE%BB%CE%BA%CE%B9%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CE%B7%CF%82-1329628723783542/

********************************************
ΚΑΠΗ -> Κέντρο Ανοιχτής Προστασίας Ηλικιωμένων

Ο θεσμός των ΚΑΠΗ υιοθετήθηκε το 1984 με νομοθετική πρωτοβουλία και χρηματοδότηση του Υπουργείου Υγείας και Προνοίας. Ο Θεσμός εξελίχθηκε σταδιακά μέσω των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, αναπτύχθηκε και διευρύνθηκε σε όλη τη χώρα όπου φθάνει μέχρι σήμερα να λειτουργούν περισσότερα από 900 κέντρα. Βασική φιλοσοφία του θεσμού είναι η προάσπιση των κοινωνικών δικαιωμάτων των ηλικιωμένων. Οι υπηρεσίες του κέντρου απευθύνονται σε άντρες και γυναίκες άνω των 60 ετών που κατοικούν στην περιοχή λειτουργίας τους ανεξάρτητα από την οικονομική και κοινωνική τους κατάσταση.
Αρνητικό είναι ότι μετά από 20 χρόνια λειτουργίας τους ακόμα δεν υπάρχει μια τυπική δικτύωση μεταξύ τους.

Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία στην έννοια της ανοιχτής προστασίας των ηλικιωμένων είναι η παραμονή τους στην κοινότητα, στο οικείο περιβάλλον της οικογένειας, της γειτονιάς, του φιλικού περίγυρου και η αποφυγή της ιδρυματικής κλειστής περίθαλψης και άλλης μορφής ασύλων.

Σκοπός των ΚΑΠΗ 
• Η πρόληψη βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών προβλημάτων των ηλικιωμένων ώστε να παραμείνουν ισότιμα και ενεργά μέλη του κοινωνικού συνόλου
• Η διαφώτιση και η συνεργασία του κοινωνικού συνόλου και των ειδικών φορέων σχετικά με τα προβλήματα και τις ανάγκες των ηλικιωμένων
• Πρωτογενή Πρόληψη (εμβολιασμοί, συμβουλές για την αποφυγή ατυχημάτων)
• Δευτερογενή Πρόληψη (ιατρικές εξετάσεις που έχουν σκοπό την έγκαιρη διάγνωση) 

Τι υπηρεσίες προσφέρονται στα ΚΑΠΗ;
 • Συμβουλευτική, ψυχοσυναισθηματική στήριξη, κοινωνική φροντίδα των ηλικιωμένων και των οικογενειών τους
• Φροντίδα και οδηγίες για Ιατροφαρμακευτική και Νοσοκομειακή Περίθαλψη
• Φυσιοθεραπεία
• Εργοθεραπεία
• Οργανωμένη ψυχαγωγία
• Κατ’ οίκον εξυπηρέτηση
• Συμμετοχή σε προγράμματα λουτροθεραπείας και θερινών κατασκηνώσεων
• Προγράμματα εθελοντισμού
• Επιμόρφωση, διαλέξεις, μελέτη θεμάτων, επισκέψεις σε Μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους 

                                                  

Τα ΚΑΠΗ στελεχώνονται από Ιατρούς Φυσικής Ιατρικής, Κοινωνικούς λειτουργούς, Φυσιοθεραπευτές, Εργοθεραπευτές, Επισκέπτες/τριες Υγείας ή Νοσηλευτές/τριες  καθώς και από Οικογενειακούς Βοηθούς.

Πηγή :  http://old.50plus.gr/kapi

Read More

Κύρου Δημ., Η μετονομασία των χωριών και συνοικισμών το 1928

Κύρου Δημ., Η μετονομασία των χωριών και συνοικισμών της υποδιοικήσεως Λιαριγκοβης Χαλκιδικής το 1928, Τεύχος Ιούλιος, Αύγουστος, Σεπτέμβριος 2015- Παγχαλκιδικού Λόγου, σελ 29-31 
http://www.panchalkidikos.gr/v2/index.php/%CF%80%CE%B1%CE%B3%CF%87%CE%B1%CE%BB%CE%BA%CE%B9%CE%B4%CE%BA%CF%8C%CF%82-%CE%BB%CF%8C%CE%B3%CE%BF%CF%82/%CF%84%CE%B5%CF%8D%CF%87%CE%B7-%CF%80%CE%B1%CE%B3%CF%87%CE%B1%CE%BB%CE%BA%CE%B9%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%8D-%CE%BB%CF%8C%CE%B3%CE%BF%CF%85#%CF%84%CE%B5%CF%8D%CF%87%CE%BF%CF%82-24%CE%BF

Read More

Παλαιοχώρι, Χασιά του Λόγγου (Τουρκοκρατία)

Βασίλης Δημητριάδης, Φορολογικές Κατηγορίες των χωριών της Θεσσαλονίκης κατά την Τουρκοκρατία, Μακεδονικά 20 (1980),  Ιστορικά Αρχεία Μακεδονίας. 

media.ems.gr/ekdoseis/makedonika/makedonika_20/ekd_pemk_20_Dimitriadis.pdf

Read More

Νίκος Καζαντζάκης - Ζορμπάς και Χαλκιδική, TV Χαλκιδική 4/1/2008

Read More

Παλαιοχώρι Χαλκιδικής στα 1928

Μας γοητεύει το παρελθόν μας. Ειδικά αν είναι τόοοοσο μακρινό.

Από το μορφολογικό υπόβαρθο, καταλαβαίνουμε οτι είναι προς τον Αγ. Αρχάγγελο. Παρατηρώντας το σπίτι αναγνωρίζουμε το Ρηγάδικο σπίτι. Χρονολογία γύρω στα 1928.

Μονάδα μέτρησης η μικρή Παλαιοχωρινή, Βαγγελιώ Παπαργυρίου (Μάνα, της κας Χαϊδω Τζιουρτζιούμη),  γεννημένη το 1916 με μια ακόμη πιο μικρή, στην αγκαλιά της. Εδώ υπολογίστηκε γύρω στα 12χρονών.

Δίπλα της η Αικατερίνη Τζιουρτζιούμη – Θωμά και πίσω με το μωρό αγκαλιά η Ευαγγελνή Ρήγα. Μπροστά στο σπίτι της.

Δεξιά: Ο Θωμάς (πατερας της Μπήγινας της Δημητρούλας του Μήτσιου) δίπλα του, οι άνδρες είναι της οικογένειας Μαυρουδή και στην αγκαλιά – μάλλον η Δέσπω και η αδερφη της.

Πίσω αναγνωρίζεται με το κασκέτο ο Μήτσος Τζιουρτζιούμης, ο Παπαργυρίου Γεώργιος του Ιωάννου, και μπροστάη κοπέλα, Χαρδαβέλλινα και πιο αριστερά η Βασιλική Ρίμπα.

Όσο παρατηρούμε την φωτογραφία, φτιάχνουμε πολλές ιστορίες. Για το ποια μέρα είναι, γιατί τα μικρά κορίτσια είναι διαφορετικά ντυμένα, γιατί κρατάνε φαντάκες με φύλλα, και, και, και …

Αρχείο: Theodora Velliou

http://www.xalkidikipolitiki.gr/2018/04/17/%CF%80%CE%B1%CE%BB%CE%B1%CE%B9%CE%BF%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%B9-%CF%87%CE%B1%CE%BB%CE%BA%CE%B9%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CE%AE%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B1-1928/

Read More

Διαθήκη Μοναχής Αγαθης 20 Σεπτεμβρίου 1441

FAUX TESTAMENT DE LA NONNE AGATHE,

20 Septembre 1441,

Actes de Xeropotamou, Archives de L'Athos III, ed. J. Bompaire.-Paris:1964

p. 235-238

Μτφ.  Κατερίνα Μήτσιου, Αρχιτέκτων, Βόλος

ΨΕΥΔΟ-ΔΙΑΘΗΚΗ ΤΗΣ ΜΟΝΑΧΗΣ ΑΓΑΘΗΣ, 20 Σεπτεμβρίου 1441, Ινδικτυώνος 9

Κατάλογος Ευδοκίμου: αρ. 43

«Πρωτότυπο» (?) – Εκδόσεις: Εγχειρίδιον, του Χριστοφόρου Ξηροποτάμου, 1776, Τράπεζα Πνευματική, του Δαπόντε Ξηροποτάμου, 1776 / αποσπάσματα στο Σμυρνάκη, Άγιον Όρος, σελ. 550, και σε Binon, Ξηροποτάμου, σελ. 140-41 (σύμφωνα με την Τράπεζα).

Περγαμηνή: 780/530 χιλ. – Ίχνη επιχρυσώματος επάνω (οριζόντια γραμμή) / αρχικό γράμμα διακοσμημένο, ημιτελές. Στο κάτω μέρος οπές για κορδόνι, που έχει χαθεί. – Σημείωση στην πίσω όψη: Αφιερωτικόν έτει Ϛ ϡ ν’ της Αναστασίας Κομνηνής, σίζηγος του δεσπότου Αστερίου μοναχού και κτίτορος, περί τον Γήσβορον και Παλεοχόρη του Παλεολώγου.

ΑΝΑΛΥΣΙΣ. –  Η Αγαθή, κατά κόσμον Αναστασία, επικοινωνεί πνευματικώς με τους ησυχαστές του Άθου (βλ. σ.10) και ιδιαιτέρως με την μονή των Σαράντα Μαρτύρων, όπου αποσύρθηκε ο σύζυγός της μακαρίτης Αστέριος κληροδοτώντας τα αγαθά του στη μονή για να ανακαινισθεί (σ.13). Η Αγαθή, που έμενε στα Σιδηροκαύσια, κληροδοτεί στη μονή Ξηροποτάμου (σ.21) τα δύο χωριά που είχε αγοράσει από τον μακαρίτη Δημήτριο Μουζάλωνα, τα Παλαιοχώριον και Ίσβορον (που  κείται βορείως του μεταλλείου, σ.22), με την εκκλησία του Αγίου Νικολάου και διάφορα παραρτήματα, των οποίων το σύνολο αποτελεί σταυροπηγιακό μετόχι / και τούτο έπραξε με την συγκατάθεση του επισκόπου Νίκανδρου (σ.24). Εκ παραλλήλου επισκεύασε με δαπάνες της την επισκοπή στα Σιδηροκαύσια και κληροδότησε στους επισκόπους το «παλάτιόν» της, αφιερώνοντας διάφορα αντικείμενα (σ.25). Οι μοναχοί της Ξηροποτάμου τιμούν τη μνήμη της στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου (σ.31) και στη ίδια τη μονή Ξηροποτάμου. Γίνεται μνεία (σ.33) του Γεωργίου, ενός εκ των συγγενών (?) /γονέων (?) της, ο οποίος θα δικαιούται των ιδίων μεταθανάτιων τιμών με τους Αγαθή και Αστέριο. Κατάρες κατά των παραβατών (σ.33-35). Χρονολογία (σ.36). Υπογραφή του επισκόπου Ιερισσού Νικάνδρου, μάρτυρος (σ.37).

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. -Χρονολογία: είναι περιστασιακή και λαθεμένη, καθαρή ένδειξη έλλειψης αυθεντικότητας. Θα έπρεπε να έχουμε την 5^η ινδικτιώνα, το 6^ο  έτος του ηλιακού κύκλου, το 15^ο έτος του σεληνιακού κύκλου. Αυτά τα στοιχεία λαμβάνονται από την πράξη Xér., 30 (όπου ταυτίζονται με την ημερομηνία). Ο Ευδόκιμος δίνει εκ λάθους χρονολογία 1442.

-Διπλωματία: αυτή η διαθήκη είναι κίβδηλη, όπως κατέδειξε ο Binon, σελ. 139-142, συγκρίνοντας πολλά αποσπάσματα της πράξης αυτής με την πράξη Xér., 30, διαθήκη της μοναχής Νυμφοδώρας, της οποίας είναι σαφής και απλή αντιγραφή. Η  λογοκλοπή  αποδίδει στη μονή υπέρογκες δωρεές (ιδίως ολοκλήρου του χωρίου Ίσβορον), που είναι απίθανες, βλ. Binon. Σημειώνουμε πως πρόκειται για ημιτελές κείμενο (αρχικό γράμμα / ένας μόνο μάρτυρας, παρά την σ.33). Υπάρχει ομοιότητα μεταξύ αυτού του ψευδούς κειμένου και του ψευδούς χρυσόβουλου του Ανδρονίκου ΙΙ (Xér.,2), που επισημαίνει , σ.23-24, αγορές από τον μακαρίτη Μουζάλωνα που μεταδόθηκαν από τον μακαρίτη Δεσπότη Ιωάννη Κομνηνό Παλαιολόγο, και, σ.26, μία δωρεά κειμένη στα Σιδηροκαύσια (Άγιος Νικόλαος) της μοναχής Αγαθής, κατά κόσμον Άννας Κομνηνής. Η σημείωση στο πίσω μέρος της πράξης μας αποτελεί ένα ποτ-πουρί όλων αυτών των δεδομένων. Όλα συμβαίνουν ως η Xér., δ να είχε χρησιμεύσει σαν υπόβαθρο αυτού του αποσπάσματος της Xér., γ, αυτού του τελευταίου ακολουθούντος τις οδηγίες λ.χ. του Xér., 10 (δεσπότης Ιωάννης Παλαιολόγος) ή του Xér., 8 (δωρεά της Μαρίας Κομνηνής στην περιοχή της Ιερισσού). Κατά τον Binon, σελ. 142, ο συγγραφεύς της ψευδο-διαθήκης είναι προγενέστερος εκείνου (ή εκείνων) των ψευδών Xér., α,β,γ, καθότι το έργο του πρέπει να τοποθετηθεί στην εποχή της μεγάλης αμφισβήτησης μεταξύ της μονής και του επισκόπου της Ιερισσού, σχετικά με τον Άγιο Νικόλαο στα Σιδηροκαύσια, δηλ. στον XVIο αιώνα. Όσα είπαμε πιο πάνω επιβεβαιώνουν αυτή την υπόθεση.

Τα χωριά που αναφέρονται είναι πολύ γνωστά, βλ. Xér.,30, σημειώσεις. Επισημαίνουμε την ετυμολογία που προτείνεται (σ. 22) για το Ίσβορον (βλ. Binon σελ. 139, σημ.25). Η εκκλησία του Αγίου Νικολάου δεν θα βρισκόταν στην Ιερισσό (παρά τον Ευδόκιμο, σελ. 159), αλλά, καθώς φαίνεται, προς τα Σιδηροκαύσια, όπως δείχνει ο παραλληλισμός με  Xér., 30. – Δεν γνωρίζουμε τον επίσκοπο Ιερισσού Νίκανδρο. – Ο «ησυχαστικός» χαρακτήρας των θρησκευτικών αναπτύξεων είναι ακόμη πιο καθαρός από ό,τι στην Xér., 30. Παραθέτουμε το κείμενο του κειμηλίου της  μονής Ξηροποτάμου, δίνοντας κάποια μαθήματα από την έκδοση της Τράπεζα Πνευματική.

(ακολουθεί κείμενο στα ελληνικά εποχής)

 

Read More

Χάρτης Τοπογραφικός Παλαιοχωριου

Έκδοσις Γ.Υ.Σ. Ιούλιος 1969

1:50.000 Ελλάς, Αρναία

Read More