καρτ-ποστάλ 1912-1913, "Χαίρε Ελευθέρα Μακεδονία!"

Σπάνια καρτ-ποστάλ που εκδόθηκε κατά την περίοδο των Βαλκανικών Αγώνων του 1912-1913, και με μεταφορική έννοια εμφανίζει τον Ελληνικό Στρατό να απελευθερώνει την Μακεδονία, όπου την Μακεδονία στην καρτ-ποστάλ αντιπροσωπεύει μια Ελληνοπούλα η οποία φυλάει την Ελληνική σημαία, ενώ στα πόδια της φαίνονται οι αλυσίδες της σκλαβιάς να έχουν σπάσει (μόνιμο έκθεμα του Βλαχογιάννειου μουσείου) 

Read More

Χαλκιδική, Ένας μεθυστικός συνδυασμός γαλάζιου και πράσινου

Σαν την Τρίαινα του Ποσειδώνα μέσα στο Αιγαίο, η Χαλκιδική μαγεύει τον επισκέπτη με τις κατάφυτες δασικές εκτάσεις που φτάνουν μέχρι τον αιγιαλό, το χρυσαφένιο ήλιο που στραφταλίζει στα τιρκουάζ νερά, το παραδοσιακό της χρώμα αλλά και την πλούσια γαστρονομική και πολιτιστική της παράδοση. Ατελείωτες δαντελωτές ακτές, μοναδικοί αρχαιολογικοί χώροι, αλώβητα μνημεία της Χριστιανοσύνης και πολλοί ανεξερεύνητοι θησαυροί συνθέτουν τον καμβά της.
Χαλκιδική
Σε αυτόν το μεθυστικό καμβά γαλάζιου και πράσινου, ο επισκέπτης θα βρει μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες υψηλών προδιαγραφών, κυρίως στο πρώτο πόδι, στην κοσμοπολίτικη Κασσάνδρα, παραδοσιακούς παραθαλάσσιους ξενώνες, μικρούς κρυμμένους θησαυρούς και μαρίνες στις ακτές της Σιθωνίας, καθώς και μοναδικούς αρχαιολογικούς χώρους όπως την Αρχαία Όλυνθο, τα Στάγειρα, τη γενέτειρα του Αριστοτέλη και ασφαλώς το Άγιο Όρος, ανυπέρβλητο μνημείο της χριστιανοσύνης που στέκει αλώβητο από την πάροδο του χρόνου σαν ζωντανό μουσείο του βυζαντινού πολιτισμού μέσα στην παρθένα φύση.
Η Χαλκιδική επιφυλάσσει επίσης πολλούς μικρούς επίγειους παράδεισους για τους λάτρεις του βουνού. Στις σκεπασμένες με πεύκα, βελανιδιές, έλατα και καστανιές περιπατητικές και mountainbike διαδρομές, θα νιώσετε τον πεντακάθαρο αέρα να τονώνει κάθε κύτταρο του σώματός σας, ενώ στις πολλές κρυμμένες πηγές θα βρείτε γάργαρο, δροσερό νερό. Αν επιθυμείτε να μείνετε στο βουνό, αναζητήστε τους παραδοσιακούς ξενώνες στο Χολομώντα και στις υπόλοιπες ορεινές περιοχές.
Χαλκιδική
Βέβαια, όσοι θέλουν να νιώσουν την απεραντοσύνη του Αιγαίου αλλά και την αδρεναλίνη να χτυπάει κόκκινο θα πρέπει να ασχοληθούν με τα θαλάσσια σπορ! Windsurf, kitesurf, καταδύσεις, θαλάσσιο σκι και πολλές άλλες θαλάσσιες δραστηριότητες σας περιμένουν σε άρτιες εγκαταστάσεις στην Κασσάνδρα αλλά και στη Σιθωνία. Σημειώστε επίσης ότι κάθε Ιούλιο λαμβάνει χώρα ο διάπλους του Τορωναίου, ένα από τα μεγαλύτερα τουρνουά κολύμβησης μήκους 26 χλμ., στο οποίο συμμετέχουν κολυμβητές από όλο τον κόσμο.
Επίσης, κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου πραγματοποιούνται σε πολλές περιοχές της Χαλκιδικής πολλά και αξιόλογα καλλιτεχνικά φεστιβάλ. Με επίκεντρο τη μαγεία της μουσικής, αλλά και τις παραστατικές τέχνες, τα υπαίθρια θέατρα φιλοξενούν κάθε καλοκαίρι σπουδαίες εκδηλώσεις.
Ας περιηγηθούμε μαζί σε αυτόν τον ανεξάντλητο από εκπλήξεις γνωστό αλλά και ταυτόχρονα άγνωστο τόπο!

Πώς να έρθετε εδώ

Η βάση για κάθε μετακίνησής σας προς τη Χαλκιδική είναι η Θεσσαλονίκη, όπου μπορείτε να φτάσετε με αεροπλάνο, τρένο, αυτοκίνητο ή πλοίο. Ένα επίσης κοντινό λιμάνι με συχνά δρομολόγια πλοίων είναι και το λιμάνι της Καβάλας.
Πληροφορία που μπορεί να σας φανεί χρήσιμη:
Λεωφορεία: www.ktel-chalkidikis.gr

πληροφορίες:
http://www.visitgreece.gr/el/destinations/halkidiki

Read More

Οργανοπαίχτες Παλαιοχωριου: Αυγερινός

drums: Νούλης , κλαρινιστας: Αυγερινός Γιώργος, φωνή: Χρήστος Ζαγοράκης ,

bouzouki 1: Γιάννης Δ. Αυγερινός, bouzouki 2: Λάκης Βενέτης, αρμόνιο: Γιώργος Καρατζοβάλης

Ο Γεώργιος Αυγερινός (1934-1989) όταν ήταν παιδάκι δεν ήξερε αν θα γίνει μουσικός όμως όταν έβοσκε τα κατσίκια του χωριού (τότε τα έβοσκαν οι οικογένειες με την σειρά) είχε φτιάξει μια φλογέρα και έπαιζε σκοπούς. Μπορούσε επίσης να παίζει μουσικούς σκοπούς με φύλλα δέντρων.

Την απόφαση να γίνει κλαρινιστας την πήρε όταν είδε πρώτη φορά την μουσική μπάντα της Αρναιας. Αμέσως πήρε την απόφαση να γραφτεί στην μπάντα, εκεί είχε δάσκαλο τον μαέστρο Βρανικα. Ήταν αυστηρός δάσκαλος και κάποιες φορές χτυπούσε με την μπαγκέτα τα δάχτυλα πάνω στο κλαρίνο (εκείνα τα χρόνια οι δάσκαλοι ήταν πολύ αυστηροί).

Όταν μεγάλωσε ακόμα εργασιακά ήταν εργάτης και σαν εργάτης έφυγε στην Γερμανία. Η ειδοποίηση ότι αρρώστησε πολύ η μητέρα του τον έκανε να επιστρέψει πρόλαβε όμως να αγοράσει ένα καλό κλαρίνο από την Γερμανία. Αργότερα με το κλαρίνο πήγε στην Θεσσαλονίκη στο καφενείο των μουσικών να γνωριστεί με μουσικούς να μάθει από αυτούς και να συνεργαστεί μαζί τους.

Βιολί: Καραθανάσης Παναγιώτης, Κλαρίνο Αυγερινός Γεώργιος

Όταν παντρεύτηκε στο Παλαιοχωρι συνεργαζόταν με τους ντόπιους μουσικούς και ξεκίνησε σαν δάσκαλος των ανιψιων του στο μπουζούκι και στην κιθάρα. Αργότερα δίδαξε και τα παιδιά του μπουζούκι και κιθάρα και συνεργάστηκε μαζί τους σε όλη την δεκαετία του '80. Ήταν πολύ καλός κλαρινιστας αλλά και καλός δάσκαλος στο μπουζούκι γιατί βάσιζε την διδασκαλία του στις αρχές της θεωρίας της μουσικής που ήξερε χρησιμοποιωντας τις ανάλογες μεθόδους των οργάνων.

κλαρινίστας: Αυγερινός Γεώργιος, drummer: Βασίλης Κουτσός από τα Βράσταμα Χαλκιδικής,

ηλεκτρική κιθάρα: Αυγερινός Νίκος, μπουζούκι: Αυγερινός Ιωάννης, βιολί: Καραθανάσης Παναγιώτης

Στη μουσική του πορεία είχε συνεργαστεί με πολλούς μουσικούς και από Θεσσαλονίκη και από Χαλκιδική. Αλλά το οικογενειακό του σχήμα ήταν το πιο επιτυχημένο από όλα!

κλαρινίστας: Αυγερινός Γεώργιος, drummer: Βασίλης Κουτσός από τα Βράσταμα Χαλκιδικής,

ηλεκτρική κιθάρα: Αυγερινός Νίκος, μπουζούκι: Αυγερινός Ιωάννης, τραγουδιστής Δημήτρης Γκουβέλης από την Συκιά Χαλκιδικής

Αρχείο : Αυγερινός Γ. Ιωάννης

Read More

Μπίλη θα λένε και θα κλαίνε ...

Τον αλλάξανε ενώ πήγαινε τραίνο για Πρωτάθλημα και Άνοδο τον Αρη Παλαιοχωρίου !

http://sportsup.gr/2017/09/24/epistrefi-stin-ellada-gia-logariasmo-tou-ari-paleochoriou/

https://www.liganews.gr/aris-palaioxoriou

http://www.katerinisport.gr/?p=53580

Read More

Απομνημονεύματα Κολοκοτρώνη

«ΔΙΗΓΗΣΙΣ ΣΥΜΒΑΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΥΛΗΣ Από τα 1770 έως τα 1836»

Το καλοκαίρι του 1836 ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης αφηγείται στον Γεώργιο Τερτσέτη επί δύο μήνες γεγονότα από τη ζωή και την δράση του στην επανάσταση. Τα απομνημονεύματα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, είναι μια ανεκτίμητη πηγή της Εθνικής μας Ιστορίας, που φωτίζει γεγονότα της επαναστάσεως του 1821. Οι μάχες που έλαβε μέρος περιγράφονται με ακρίβεια, απλότητα και μετριοφροσύνη. Ο Κολοκοτρώνης δεν γνώριζε γράμματα και έτσι υπαγορεύει τα απομνημονεύματά του στον Γεώργιο Τερτσέτη ο οποίος συνήθιζε χαρακτηριστικά να του λέει: «Λες δεν ηξεύρεις γράμματα και πολλά ηξεύρεις. Τα λόγια είναι γράμματα! Μίλειε κι εγώ γράφω!». Οι δυο άνδρες είχαν συνδεθεί κατά τη διάρκεια της γνωστής δίκης το 1834, όταν η Βαυαρική αντιβασιλεία θέλησε για πολιτικούς λόγους να καταδικάσει σε θάνατο τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη και ο Τερτσέτης που ήταν ένας από τους δικαστές, αρνήθηκε να υπογράψει τη θανατική του καταδίκη. Το βιβλίο εκδόθηκε με τίτλο «ΔΙΗΓΗΣΙΣ ΣΥΜΒΑΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΥΛΗΣ Από τα 1770 έως τα 1836″ αλλά πλέον το αναφέρουμε ως «Τα απομνημονεύματα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη».

Συγγραφέας: Γεώργιος Τερτσέτης
Ψηφιοποίηση: Ανέμη (website)
Έκδοση: Τύποις Χ. Νικολαϊδου Φιλαδελφέως, 1846
Μέγεθος: 310 σελ. / 20.2 Mb
Μορφή: Online Pdf

Απομνημονεύματα Θ. Κολοκοτρώνη


https://www.ebooks4greeks.gr/%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CE%B5%CF%8D%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1-%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%BA%CE%BF%CF%84%CF%81%CF%8E%CE%BD%CE%B7

Read More

για τον αληθινό Αλέξη (Γιώργη) Ζορμπά

http://www.kazantzakispublications.org/gr/book.php?bookid=74

 "Στο Παλαιοχώρι  Χαλκιδικής  έζησε τα πιο κρίσιμα χρόνια της ζωής του. Εκεί διέμεινε σε ένα φίλο του και εργάστηκε ως μεταλλωρύχος σε μια Γαλλική εταιρεία εκμετάλλευσης μεταλλείων στο Μαδεμ Λάκκο. Γνωρίστηκε με τον αρχιεργάτη του μεταλλείου, Γιάννη Καλκούνη, "έκλεψε" και παντρεύτηκε στο Παλαιοχώρι την κόρη του Ελένη, και έκανε μαζί της δώδεκα παιδιά (έζησαν τελικά τα επτά)" ...
a) https://moyzas.blogspot.com/2018/03/blog-post_52.html &
b) http://palaiochori.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=2&Itemid=37
Τεκμήρια:

/*/

1)

http://www.shortfilm.gr/film.asp?id=2506

http://www.tainiothiki.gr/v2/filmography/view/1/5781

/*/

2)

Ο Καζαντζάκης ξανασταυρώνεται

Συγγραφείς:   Γιάννης Γουδέλης

Θέμα:  Γλώσσα (γενικά)

Εκδότης: Δίφρος

Σελίδες:  574

Ημ. Έκδοσης: 01/01/1987

Ο Γιάννης Γουδέλης (1919 - 1999) ήταν Έλληνας συγγραφέας και εκδότης.

Γεννήθηκε το 1919 στο Καρυοβούνι της Μάνης. Σπούδασε Χημεία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Περιλαμβανόταν μεταξύ των διοργανωτών της κηδείας του Κωστή Παλαμά το 1943. Συμμετέσχε στην παράσταση της «Τρισεύγενης» και στις μουσικές εκδηλώσεις που οργάνωσε το Πανεπιστήμιο. Ίδρυσε το Γραφείο Επιστημονικών Εφαρμογών στην Αθήνα. Το 1954 ίδρυσε τον εκδοτικό οίκο «Δίφρος» και το 1956 το τριμηνιαίο περιοδικό «Καινούρια Εποχή». Εξασφάλισε για τον «Δίφρο» την αποκλειστικότητα της έκδοσης των έργων του Νίκου Καζαντζάκη. Στα έργα του επικεντρώνεται στην ήττα της Αριστεράς στον Εμφύλιο, αντιμετωπίζοντας την ηγεσία της κριτικά. Το 1973 του απονεμήθηκε το Κρατικό Βραβείο Ταξιδιωτικών Εντυπώσεων. Πέθανε το 1999. 
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CE%B9%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82_%CE%93%CE%BF%CF%85%CE%B4%CE%AD%CE%BB%CE%B7%CF%82

"Ο  πρώτος  γιός  του,  ο Ανδρέας  Ζορμπάς,  είπε  στον ερευνητή και συγγραφέα Γιάννη Γουδέλη και καταγράφηκαν στην εισαγωγή του βιβλίου «Ο ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ ΞΑΝΑΣΤΑΥΡΩΝΕΤΑΙ»:

«ο Γιώργης  Ζορμπάς, ο  γιος του Ξενοφώντα ή Φώντα, γεννήθηκε στο Ελευθεροχώρι (Πιερίας), στα 1857. Πέθανε στα Σκόπια στις 16 Σεπτεμβρίου 1941, σε ηλικία δηλαδή 84 χρονών. Απόχτησε τα παρακάτω εφτά παιδιά:

1) Ανδρέας Ζορμπάς. Γεννήθηκε στα 1894 στο Καταφύγι της Κοζάνης (Λάθος, σωστό στο Παλαιοχώρι Χαλκιδκής δίδυμος μαζί με τον Ιωάννη που χάθηκε στην αφήγηση του Αναπλιώτη).

2) Αντρονίκη, σύζυγος Κωνσταντίνου Κεχαγιά (Κεχάεφ). Γεννήθηκε στο Ίσβορο Χαλκιδικής στα 1896, πέθανε το 1974.

3) Τασία, σύζυγος Ράδου Αλεξίου. Γεννήθηκε στα 1899.

Αναστασία γεννημένη στην Ορμύλια, σύζυγος Ραδαμάνθη Αλεξίου (1883-1952) και γιαγια του Παύλου Σιδηρόπουλου https://pavlos-sidiropoulos.gr/%CE%92%CE%B9%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%B1
https://greekarchivesinventory.gak.gr/index.php/38te-69ec-ey3m

4) Ευάγγελος Ζορμπάς. Γεννήθηκε στα 1901.
5) Εμμανουήλ Ζορμπάς. Γεννήθηκε στα 1904.
Τούτα τα παιδιά γεννήθηκαν στην Ορμύλια της Χαλκιδικής.

6) Φιλίτσα, σύζυγος Βασ. Παυλίδη και μετά Παλάσκα. Γεννήθηκε στη Γερακινή Χαλκιδικής στα 1906

7) Κατίνα, σύζυγος Νίκου Γιάντα, γεννήθηκε στο ίδιο χωριό στα 1908"

3)

Ο αληθινός Ζορμπάς και ο Νίκος Καζαντζάκης

Γιάννη Αναπλιώτη

επιμέλεια: Ζώης Μπενάρδος
Δρόμων, 2003
256 σελ.

[...] Όπως θα διαπιστώσει ο αναγνώστης, το βιβλίο αυτό δεν είναι ούτε μελέτη, ούτε καθαρή ιστορία, ούτε φιλοσοφικό δοκίμιο. Είναι ίσως ένα απλό αφήγημα, που έχει κάτι απ' όλα αυτά - και ιστορία, και μελέτη, και φιλοσοφική διάθεση. Η σύνθεση αυτή αντιπροσωπεύει τις ιδιαίτερες προτιμήσεις μου. Θέλησα σ' αυτή να δώσω κι ένα κομμάτι από τον εαυτό μου. Ο καλλιεργημένος αναγνώστης θα το διαπιστώσει αυτό από τους λυρικούς τόνους της πρόζας και τους κάποτε βερμπαλιστικούς ήχους της.  [...] Το γενικό διάγραμμα του βιβλίου το χώρισα σε τρία βασικά μέρη. Στο πρώτο προσπάθησα να δώσω τη υφή του τοπίου της Μάνης και ατόφιους το Ζορμπά και τον Καζαντζάκη, έτσι καθώς πρόβαλλαν από τα πραγματικά γεγονότα και τ' αναθυμήματα της Στούπας. Στο δεύτερο κάνω μια αντιπαραβολή των ιδεών και των αντίθετων χαρακτήρων των δύο αυτών, όπως ξεπηδούν μέσα από τις γραμμές του μυθιστορήματος "Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά". Στο τρίτο μέρος που μπαίνω στη ψυχανάλυση των δύο ηρώων, επιχειρώ και μια διείσδυση στον κύκλο των ιδεών του βιβλίου. Παίρνω θέσεις ξετινάζω όπου νομίζω ότι χρειάζεται ξετίναγμα. [...]
(από τον πρόλογο του βιβλίου) ....

"Η πρώτη θυγατέρα του Ζορμπά, Αντρονίκη, η σύζυγος του Κωνσταντίνου Κεχαγιά, έδωσε αφορμή με το σύνολο των αφηγήσεών της αλλά και μερικών συνεργατών του πατέρα της, να συγγράψει ο Μεσσήνιος ιστοριοδίφης και ερευνητής Γιάννης Αναπλιώτης το βιβλίο του «Ο Αληθινός Ζορμπάς και ο Ν. Καζαντζάκης», που εκδόθηκε το 1960, μέσα στο οποίο μιλάει με το δικό του τρόπο για τον Ζορμπά και τον δημιουργό του, Νικ. Καζαντζάκη."

/*/

4)

Σε δημοσίευμα στο εβδομαδιαίο φιλολογικό – εγκυκλοπαιδικό – επιστημονικό περιοδικό «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ» το 1965, με αφορμή τότε την προβολή της κινηματογραφικής ταινίας του Μιχ. Κακογιάννη » Ζορμπάς ο Έλληνας», καταχωρείται άρθρο του Γ. Αναπλιώτη με τίτλο «Ο Αληθινός Ζορμπάς» και υποσημείωση «Το μικρό του όνομα ήταν Γιώργης. Γεννήθηκε στον Κολινδρό. Ήθελε να γίνει τσοπάνης, αλλά αναγκάσθηκε να γίνει μιναδόρος στα μεταλλεία του Μαντέμ Λάκκου», στο οποίο παρατίθενται αποσπάσματα από το βιβλίο του.

Μεταξύ άλλων αναφέρει ότι το έργο του «είναι απόλυτα ντοκουμενταρισμένο κι” αδίσταχτα «αυθεντικό», γιατί στηρίζεται σε διασταυρωμένες κι” από πολλές πλευρές αυστηρά ελεγμένες πηγές. Σε αφηγήσεις της πρωτοθυγατέρας του Ζορμπα, Αντρονίκης Κεχαγιά και των συνεργατών του, δηλαδή των ανθρώπων που τον ζήσανε από κοντά και δούλεψαν, μαζί του στο μεταλλείο της Μάνης. Αναφέρεται στο χρονικό της ζωής του Ζορμπά και του Καζαντζάκη, το 1917, στο μεταλλείο της Πραστοβάς Στούπας – Καρδαμύλης της Μάνης, που τους έδεσε με στέρεη κι” αδελφική φιλία, που κράτησε ώς τον θάνατό τους. Στο χρονικό που είχε υφανθεί και με το πέρασμα από τη γραφική ακρογιαλιά της Στούπας του Άγγελου και της Εύας Σικελιανού, της Μαρίκας Κοτοπούλη, της Γαλάτειας Καζαντζάκη κ.ά. – και που ξεσκίζει τον ωραίο μύθο του συγγραφέα του «Βίου και Πολιτείας του Αλέξη Ζορμπά», ότι τάχα το μεταλλείο βρισκόταν στην Κρήτη».

Σε άλλο σημείο ο Αναπλιώτης περιγράφει με το δικό του τρόπο τον Ζορμπά: «Τί ήταν ο Ζορμπάς; Ήταν ένας βουνίσιος χωριαταράς, που μόλις ήξερε λίγα κολλυβογράμματα, ένας αγράμματος πες, ένας καταπληχτικός εμπειρικός σοφός που τάιζε καθημερινά τον Καζαντζάκη με «λιονταρίσιο μυαλό». Και τί ήταν η σοφία του; Κατασταλαγμένη εμπειρία από την ανήσυχη ζωή του, από την πολύχρονη Οδύσσειά του. Κοσμογυρισμένος. Έχει ταξιδέψει κι έχει ζήσει στην τουρκοκρατούμενη και στη λεύτερη Ελλάδα, στη Ρωσία και στη Σερβία. Έχει αλλάξει πολλά επαγγέλματα: κανατάς, γυρολόγος, νταμαρτζής, μιναδόρος, σαντουρτζής, στραγαλατζής, γύφτος, λαθρέμπορας. Κ” είχε στις περιπλανήσεις του γνωρίσει όλες σχεδόν τις ράτσες: ρωμιούς, τούρκους, βούλγαρους, ρουμάνους, ρώσους, οβριούς – ό,τι βάλει ο νους σου. «Πολλών δ” ανθρώπων ίδεν άστεα και νόον έγνω». Πάει να πει είχε γνωρίσει τον άνθρωπο σε μεγάλη ποικιλία. Του “χε κάμει πολλά, αλλά κ” είχε πάθει πολλά απ” αυτόν». 

/*/

5)

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΑΠΟΗΧΟΙ ΤΟΥ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟΥ ΠΙΕΡΙΩΝ ΚΟΖΑΝΗΣ

Νικόλαος Αστ. Σόρμας

επιμέλεια σειράς: Θεόδωρος Ζαπουνίδης

Μάτι, 2007

365 σελ

Ανάμεικτα αισθήματα χαρμολύπης διακατέχουν τον αναγνώστη αυτού του πονήματος, που με εξαιρετική επιμέλεια και πολύχρονο μόχθο συνέγραψε ο ρέκτης της Ιστορίας και συλλέκτης λαογραφικού υλικού Νίκος Σόρμας, θερμός εραστής της διαδρομής της λαμπρής κωμόπολης και γενέτειράς του, του Καταφυγίου, ενός από τους καταφυγιακούς οικισμούς που πέρασε "δια πυρός και σιδήρου" τρεις φορές στην πορεία του, από τα Άγραφα μέχρι τη Γράτσανη, στις υπώρειες των δυτικών Πιερίων, μετά τη συντριβή της Επανάστασης στα Άγραφα του φιλοσόφου ιερωμένου Διονυσίου (Οικονομικού) και το ανελέητο κυνήγημα των Επαναστατών από τους Τούρκους. Από εκεί κατέφυγαν στα υψώματα των Πιερίων, όπου έζησαν και μεγαλούργησαν οι Αγραφιώτες - Καταφυγιώτες επί δυο και πλέον αιώνες με ηρωικές πράξεις στα χρόνια της Εθνεγερσίας και ελεύθερο ουσιαστικά μετεπαναστατικό βίο μέχρι το 1912 που ολοκληρώθηκε το όραμα της απελευθέρωσης και της Μακεδονίας, για να αναδειχθεί το Καταφύγι ένα από τα πιο ζωντανά κύτταρα των ορεινών κωμοπόλεων της χώρας με το φιλοπρόοδο λαό του πρώτο στην καθημερινή βιοπάλη, στις Τέχνες και τα Γράμματα. [...]

(από τον πρόλογο του βιβλίου)

/*/

6)

ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ ΖΟΡΜΠΑΣ ΜΙΑ ΑΛΗΘΙΝΗ ΦΙΛΙΑ

Συγγραφέας: ΣΤΑΣΙΝΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

Εισαγωγή: Θανάσης Αγάθος

Εκδότης: ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ , 2017

σελ 112

ΣΤΑΣΙΝΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ .Συγγραφέας

Ο Γιώργος Στασινάκης γεννήθηκε στην Καλαμάτα το 1941 και φοίτησε στο Γαλλικό Κολλέγιο Δελασάλ «Άγιος Παύλος» στον Πειραιά. Σπούδασε στο Μπορντό της Γαλλίας Πολιτικές Επιστήμες, Νομικά και Δημόσιο Δίκαιο. Μετά τις σπουδές του εγκαταστάθηκε στη Γενεύη της Ελβετίας, όπου έργάστηκε αρχικά ως βοηθός Αντιπροσώπου της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, στη συνέχεια ως βοηθός Κοσμήτορα της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Γενεύης και τέλος ως ανώτερο διοικητικό και νομικό στέλεχος του CERN (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Πυρηνικών Ερευνών) μέχρι τον Δεκέμβριο του 2005, οπότε συνταξιοδοτήθηκε. Έχει λάβει έως σήμερα τρεις σημαντικές τιμητικές διακρίσεις: Ιππότης του Εθνικού Τάγματος Αξίας (1996) από τη Γαλλική Δημοκρατία, Πρεσβευτής Ελληνισμού (2008) από την Ελληνική Πολιτεία και Επίτιμος Δημότης (2007) του Δήμου «Νίκος Καζαντζάκης». Είναι ιδρυτής και πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη (ΔΕΦΝΚ), ενώ κατέχει επίσης τη θέση του αρχισυντάκτη της ετήσιας επιθεώρησης Le Regard crétois και του ενημερωτικού δελτίου Synthesis, που αποτελούν εκδόσεις της ΔΕΦΝΚ. Είναι μέλος της Διεθνούς Ένωσης Γαλλόφωνου Τύπου και ένας από τους σημαντικούς δωρητές του Μουσείου Νίκου Καζαντζάκη στη Μυρτιά της Κρήτης. Έχει δώσει πολλές διαλέξεις και έχει ταξιδέψει με δικά του έξοδα σε ενενήντα έξι χώρες για τη διάδοση του έργου και της σκέψης του Καζαντζάκη σε ολόκληρο τον κόσμο.

Περίληψη

Στο βιβλίο αυτό ο Γιώργος Στασινάκης, πρόεδρος της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη, πραγματεύεται τη σχέση Καζαντζάκη – Ζορμπά, την ιστορία μιας αληθινής φιλίας. Εξήντα χρόνια από τον θάνατο του μεγάλου Έλληνα λογοτέχνη, και ύστερα από εμπεριστατωμένη έρευνα, παρουσιάζονται άγνωστα στοιχεία για τον θρυλικό Γιώργη Ζορμπά (που έγινε Αλέξης Ζορμπάς στο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά): η γέννησή του στη Μακεδονία, τα ταξίδια και οι περιπέτειές του, η ταφή στα Σκόπια… Επίσης έρχονται στο φως στοιχεία για τη σχέση του με τον Καζαντζάκη, όπως η γνωριμία τους στο Άγιον Όρος, η εκμετάλλευση ενός λιγνιτωρυχείου στη Μεσσηνιακή Μάνη, ο επαναπατρισμός Ελλήνων από τον Καύκασο κ.ά. Η φιλία τους ήταν βαθιά και αληθινή. Ο Ζορμπάς ανέφερε: «Αφεντικό, άνθρωπο δεν αγάπησα σαν εσένα». Και ο Καζαντζάκης έγραψε: «Αν ήθελα να ξεχωρίσω ποιοι άνθρωποι αφήκαν βαθύτερα τ’ αχνάρια τους στη ψυχή μου, ίσως να ξεχώριζα τον Όμηρο, το Βούδα, το Νίτσε, τον Μπέρξονα και το Ζορμπά [...] Ο Ζορμπάς μ’ έμαθε ν’ αγαπώ τη ζωή και να μη φοβούμαι το θάνατο» 

https://issuu.com/kastaniotis_editions/docs/978-960-03-6179-7

/*/

Read More

Ποιος ήταν ο πραγματικός Ζορμπάς;

Του έχει κάνει εντύπωση και το έλεγε ο πρόεδρος της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη Γιώργος Στασινάκης στην πρόσφατη παρουσίαση του βιβλίου του «Καζαντζάκης – Ζορμπάς. Μια πραγματική φιλία», στην Αθήνα.

Σε πολλά σημεία του Εξωτερικού, που επισκέφθηκε τα τελευταία χρόνια, ξέρουν κυρίως τον Ζορμπά κι όχι τον Καζαντζάκη. Κι αυτό, βέβαια, οφείλεται στην πασίγνωστη κινηματογραφική ταινία του Μιχάλη Κακογιάννη «Αλέξης Ζορμπάς», αλλά και στο πασίγνωστο σ’ όλο τον κόσμο βιβλίο του Νίκου Καζαντζάκη, που, όπως ειπώθηκε, χαρακτηρίζεται πλέον «εθνικό βιβλίο» 

Ποιος ήταν, όμως, ο Αλέξης Ζορμπάς, που περιγράφει στο βιβλίο του ο Νίκος Καζαντζάκης; Κατ’ αρχήν το όνομα του πραγματικού Ζορμπά ήταν  Γεώργιος κι όχι Αλέξης.

Τον Γεώργιο Ζορμπά γνώρισε ο Νίκος Καζαντζάκης το 1914 στο Άγιο Όρος κι από τότε αναπτύχθηκε μια πραγματική φιλία, που δεν έσβησε ποτέ μέσα στα επόμενα χρόνια και σ’ αυτό αναφέρεται το βιβλίο του Γιώργου Στασινάκη για το οποίο μίλησαν στον «ΙΑΝΟ» ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών  Θανάσης Αγάθος και η διευθύντρια των «Εκδόσεων Καζαντζάκη» Νίκη Σταύρου.

Ο Γεώργιος Ζορμπάς γεννήθηκε στον Κολινδρό του Νομού Πιερίας το 1865 και πέθανε το 1941 στα Σκόπια, όπου και βρίσκεται σήμερα ο τάφος του, που, όπως είπε ο Γιώργος Στασινάκης, τον ανακάλυψε το 1997 ο Μίκης Θεοδωράκης.

Ζορμπά και Καζαντζάκη ένωνε το πάθος για ζωή. Ο διανοούμενος και ο εργάτης. Ο Ζορμπάς ήταν μερακλής, γλεντζές, φιλόσοφος της ζωής, παρότι δεν γνώριζε γράμματα.

Στο Παλαιοχώρι  της Χαλκιδικής, όπου εργάστηκε σαν μεταλλωρύχος, γνωρίστηκε με την Ελένη Καλκούνη, παντρεύτηκαν κι έκαναν 12 παιδιά, από τα οποία επέζησαν 7, αλλά ο πόλεμος και ο θάνατος της γυναίκας του Ελένης, έφεραν δυστυχία στην οικογένεια.

Το 1914 ο Γεώργιος Ζορμπάς φεύγει για το Άγιο Όρος με την απόφαση να γίνει καλόγερος. Εκεί γνωρίσθηκε με τον Καζαντζάκη κι αργότερα πήγαν στη Μεσσηνιακή Μάνη, για να εκμεταλλευτούν τα ορυχεία της Πράστοβας, κοντά στη Στούπα, παραθαλάσσιο χωριό του Δήμου Λεύκτρου. Εδώ εμπνεύστηκε ο Καζαντζάκης το έργο του «Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά».

Η ταραγμένη ζωή του Γεωργίου Ζορμπά θα σταματήσει στα Σκόπια, όπου εγκαταστάθηκε, ξαναπαντρεύτηκε, έκανε κι άλλα παιδιά και νέα οικογένεια, ασχολήθηκε και πάλι με την εξορυκτική δραστηριότητα. Όμως ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, η κατάσχεση των ορυχείων από τους Γερμανούς κατακτητές, η πείνα και η ναζιστική σκλαβιά τον έστειλαν στον τάφο το 1941.

Ο Νίκος Καζαντζάκης έγραψε το βιβλίο για το Ζορμπά στην Αίγινα τα χρόνια 1941-1943 και πρωτοκυκλοφόρησε στην Ελλάδα το 1946 από τις «Εκδόσεις Δημητράκου».

http://www.kritikaepikaira.gr/poios-itan-o-pragmatikos-zormpas/
https://www.ianos.gr/kazantzakis-zormpas-mia-alithini-filia-0394136.html

Read More

Macedonia 1661

LAURENBERG, Johann. Graecia antiqua, edidit Samuel Puffendorf, Άμστερνταμ, Joannem Janssonium, MDCLX [=1660]

Συλλογή: Γεννάδειος Βιβλιοθήκη - Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα

Πηγή : http://el.travelogues.gr/item.php?view=55512

Read More

Το βιλαέτι Θεσσαλονίκης.

Οθωμανικός χάρτης, γύρω στα 1890.

ΠΑΤΙΕΡΙΔΗΣ, Γιώργος, ΣΤΑΜΑΤΗΣ, Κώστας. Τα χαρακτικά της Θεσσαλονίκης από τον 15ο έως και τον 19ο αιώνα από τις συλλογές των Γιώργου Πατιερίδη και Κώστα Σταμάτη, Θεσσαλονίκη, Μουσείο Φωτογραφίας «Χρήστος Καλεμκερής» Δήμου Καλαμαριάς, 2009, σελ. 23

Πηγή: http://el.travelogues.gr/item.php?view=52389

Read More

Χάρτης της Μακεδονίας από τον Άτλαντα του Gerardus Mercator (16ος αι.)

Χάρτης της Μακεδονίας, της Ηπείρου, και της Στερεάς Ελλάδας με την Αττική από τον Άτλαντα του Gerardus Mercator (16ος αι.) 

ΠΑΤΙΕΡΙΔΗΣ, Γιώργος, ΣΤΑΜΑΤΗΣ, Κώστας. Τα χαρακτικά της Θεσσαλονίκης από τον 15ο έως και τον 19ο αιώνα από τις συλλογές των Γιώργου Πατιερίδη και Κώστα Σταμάτη, Θεσσαλονίκη, Μουσείο Φωτογραφίας «Χρήστος Καλεμκερής» Δήμου Καλαμαριάς, 2009, σελ. 18.

Πηγή : http://el.travelogues.gr/item.php?view=52383

Read More

Carte de la partie septendrionale de la Grèce Moderne.

POUQUEVILLE, François Charles Hugues Laurent. Voyage de la Grèce…, Deuxième édition..., τομ. V, Παρίσι, Firmin Didot, Père et Fils, 1826-27 

Χάρτης της βόρειας Έλλάδας. 

Πηγή : http://el.travelogues.gr/item.php?view=45078

Read More

Χάρτης της Νοτιοανατολικής Χαλκιδικής, με τις χερσονήσους του Αγίου Όρους του Λόγγου και τμήμα της Κασσάνδρας (1780)

Carte du Sud-est de la Chalcidique, avec les presqu'îles du Mont-Athos de Longos et de partie de Cassandra 

Χρονολογία δημοσίευσης:  1780

Μορφή:  1 φύλλο ms. σε στυλό? 670x470

Χάρτης του 1780 αποτυπώνεται το Paleo-chori και αναφέρεται σε αυτό και η ύπαρξη Ruiny (Ερειπωμένο/Ερείπια). 
Νοτιότερα Hier(?)in (ελάτε εδώ?) και Riviere (ποτάμι-ρέμα) και φτάνουμε Ormilia με αναφορά και εδώ για Ruiny (Ερειπωμένο/Ερείπια). 
Δυτικά δύο Grand Village (Μεγάλα Χωριά) και το βουνό Lon(? ) Salomon (Μακρύς? Σολομών)

Ανατολικά τα χωριά Piaviz (Πιάβιτσα) και Siderocapsa, Isvoro με τις αντίστοιχες σημειώσεις περί μεταλλευτικής δραστηριότητας

λεπτομέρεια 1

λεπτομέρεια 2

λεπτομέρεια 3

λεπτομέρεια 4

λεπτομέρεια 5

λεπτομέρεια 6

λεπτομέρεια 7

Πηγή:  Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας, Τμήμα Χαρτών και Σχεδίων, GE D-17278

https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb40604478h

http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b84949086/f1.item.r=Chalkidique.zoom

/*/

"The ridges which extend westward from Nizvoro rise to a central peak called Solomon, or Kholo- mon ', possibly an ancient name, from whence the waters flow southward to the gulfs of Aion Oros and Kassandhra, westward to that of Saloniki, and northward, into the lake of Besikia. There are said to be some remains of an ancient town, at the foot of the peak, not far to the southward of Eleri- gova, on a stream which flows to the Gulf of Kas- sandhra.
1. Σολομών, Χολομών " 
μτφ Google
"Οι κορυφογραμμές που εκτείνονται δυτικά από το Nizvoro υψώνονται σε μια κεντρική κορυφή που ονομάζεται Solomon, ή Kholomon ', πιθανότατα αρχαίο όνομα, από όπου τα νερά ρέουν νότια στους κόλπους του Αιόν Όρους και της Κασσάνδρας, δυτικά σε αυτόν της Θεσσαλονίκης και βόρεια, στον λίμνη της Μπεσικιάς. Λέγεται ότι υπάρχουν κάποια ερείπια αρχαίας πόλης, στους πρόποδες της κορυφής, όχι πολύ νότια της Ελερίγκοβα, σε ένα ρέμα που ρέει στον κόλπο της Κασσάνδρας."

William Martin Leake, «Περιήγησις εις Βόρειον Ελλάδα», Travels in Northern Greece  vol.II, σελ 162

https://archive.org/details/gri_000033125008698322/page/162/mode/1up

/*/

"Aus dem slavischen Appellativ Chlum macht die griechische Kehle Cholom, Cholomon, und   der Türke gar Solomon"
Πηγή:Fragmente aus dem Orient: Erster und zweiter Band, Jakob Philipp Fallmerayer, vol. 1, p.273

Read More

ποταμὸς Ψυχρός.

Ο Αριστοτέλης συνομιλόν με τη Φυσική Ιστορία. 

Χαρακτικό από το βιβλίο De Topicis Differentiis (Τοπικά) σε μετάφραση Βοηθίου

Μεταβάλλουσι δέ τινα τῶν ζῴων τὰς χρόας τῶν τριχῶν κατὰ τὰς τῶν ὑδάτων μεταβολάς· ἔνθα μὲν γὰρ λευκὰ γίνονται, ἔνθα δὲ μέλανα ταὐτά. Καὶ περὶ τὰς ὀχείας δ' εἰσὶν ὕδατα πολλαχοῦ τοιαῦτα, ἃ πιόντα καὶ ὀχεύσαντα μετὰ τὴν πόσιν τὰ πρόβατα μέλανας γεννῶσι τοὺς ἄρνας, οἷον καὶ ἐν τῇ Χαλκιδικῇ τῇ ἐπὶ τῆς Θρᾴκης ἐν τῇ Ἀσσυρίτιδι ἐποίει ὁ καλούμενος ποταμὸς Ψυχρός. Καὶ ἐν τῇ Ἀντανδρίᾳ δὲ δύο ποταμοί εἰσιν, ὧν ὁ μὲν λευκὰ ὁ δὲ μέλανα ποιεῖ τὰ πρόβατα.

Αριστοτέλη περί ζώων ιστορίες 3.12
https://el.wikisource.org/wiki/%CE%A4%CF%89%CE%BD_%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%AF_%CF%84%CE%B1_%CE%B6%CF%8E%CE%B1_%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%B9%CF%8E%CE%BD

Για τον Αριστοτέλη :
http://www.kathimerini.gr/807586/interactive/epikairothta/hgetes/aristotelhs

Read More

Οθωμανική Απογραφή Αρρένων Παλαιοχώρι στα 1830

Οθωμανικό Αρχείο Κωνσταντινούπολης

Κοτζάμπασης Στέριος Αγγέλου, αδελφός του Κωνσταντίνος,
Γιώργος Μανόλη,
Νικόλας Αποστόλη,
Γιώργος Κώστα,
Στέριος Γιαννάκη,
Χρήστος Μαρτσάλα?,
Αναστάσης Πολύζου, ο γιος του Πολύζος 12 ετών,
Κων/νος Μανόλη, ο γιος του Δημήτρης 4 ετών, ο άλλος γιος του Παναγιώτης 3 ετών,
Χρήστος Δημήτρη, ο γιος του Θεοχάρης 1 έτους,
Αποστόλης Θεοδώρου κ ο αδελφός του Κων/νος 10 ετών,
Πασχάλης Γιάννη και ο αδελφός του Δημήτρης,
Χρήστος Αναστάση κ ο γιος του Αναστάσης, ο άλλος γιος του Γιώργος, ο άλλος γιος του Βασίλης, Νικόλοας Μανόλη, ο γιος του Θοδωρος 2 ετών, ο αδελφός του Δημήτρης,
Γιώργο Θανάση,
Αποστόλης Παπαστολίκα?, αδελφός του Θανάσης,
Γιώργος Παπαδημήτρη,
Γιώργος Αγαπητού, ο γιος του Θανάσης 3 ετών,
Χρήστος Παπαθανάση, ο αδελφός του Ρήγας 10 ετών,
Κώστας Γεωργίου, ο γιος του Γεώργιος 4 ετών,
Χριστόδουολος Γεωργίου κ ο αδελφός του Βασίλης,
Κων/νος Στεριου, γιος του Στέριος 15 ετών,
Αποστόλης Χρήστου κ ο γιος του Χρήστος 15, ο άλλος γιος του Στάματης 12,
Αποστόλης Κων/νου κ γιος του Παναγιώτης, ο αδελφός του Αποστόλης,
Γιώργος Γιάννη,
Στέριος Δημήτρη,
Γιάννης Γιάννη 12 ετών,
Μόσχος Στάμτη κ γιος του Δημήτρης 4 ετών, ο άλλος γιος του Γιώργος 1 ετους,
Κώστας Θαναση κ γιος του Θανάσης 1 έτους,
Κώστας Δημητρίου,
Παπασταμάτης Θεοδώρου, γιοί του Αποστόλης 12 κ Λευτέρης 10,
Γιάννης Ακριβού κ γιος του Γιώργος 1 ετους,
Παπαπασχάλης Νάκου?,
Άγγελος ....?, γιος του Κύρου? 10 ετων, αλλος γιος του Στεριος 7,
Στέριος θεοδώρου, Βασίλης...? κ γιος του Δημήτρης 3,
Διαμαντής Θανάση, γιος του Άγγελος 1,
Δημητρης Ανασταση κ γιος του Νικολαος 8,
Νικόλαος Δήμου κ γιος του Δήμος 17,
Άγγελος Παπανικόλαος,
Γεράκης Αποστόλου, Αντώνης Γιαννάκης κ αδελφός του Γιώργάκης, αλλος αδελφός του Νικόλας, Γιωργάκης Δημήτρη ...

76 ονόματα αρρένων (81 άρρενες / 32 κάτω των 18 ετών στο άρθρο "Η Οθωμανική απογραφή του 1830 στη Χαλκιδική" του Ν. Παπαοικονόμου στο Παγχαλδικός Λόγος, τεύχος 35, σελ 26, 2018)

Read More

Οθωμανικός χάρτης Χαλκιδικής 1901

Το ποτάμι νότια του Παλαιοχωρίου αναφέρεται ως "Ντερεσι" δλδ Ρέμα

https://ids.lib.harvard.edu/ids/iiif/4953020/full/2400,/0/default.jpg?download&caption

Read More