Κυριακή 25 Μαρτίου 2018

Κεντρική Πλατεία και Πέτρινο Σχολείο

φωτο από fb Παλιοχωρινων

Η κεντρική πλατεία Παλαιοχωρίου στην οποία έγινε εκτεταμένη αναβάθμιση την δεκαετία του 1970 (έχει στον κέντρο της έναν πανέμορφο πλάτανο) με επένδυση πέτρας, περίκληστης λογικής για χρήση από τα πέριξ καταστήματα και τους πεζούς περιηγητές/τουρίστες/κατοίκους, δημιουργία καλαίσθητων παρτεριών και μοναδικά καλαίσθητης κρήνης βυζαντινού/μοναστικού τύπου Φιάλης/Κιόσκη Λιτανείας/ aghiasmatar. 
Σχηματίστηκαν και δύο λιμνούλες γλυκού νερού με ψάρια, καβούρια από τα πέριξ ποτάμια οι οποίες όμως κατά μια πάγια συλλογικής αυτοκαταστροφικής λογική ... τσιμεντώθηκαν, όπως και τα 3 πέριξ παρτέρια τα οποία εξαϋλώθηκαν! 
Στην βάση του Πλατάνου μεταγενέστερα δημιουργήθηκε παρεκκλήσιο με ψηφιδωτή εικόνα της Παναγίας.

Είναι ο χώρος που λαμβάνουν χώρα τα κάθε μουσικοχορευτικά δρώμενα στις μεγάλες εκδηλώσεις των πάντα κεφάτων και πρόσχαρων Παλαιοχωρινών


Ο κόσμος του εργατικός, φιλόξενος , ατίθασος και λεβέντικος συνάμα , "du Grec " (ο Έλληνας) του Κουζινερύ και "το Λεβεντοχώρι"  του Μητροπολίτη Σωκράτη στους δύσκολους καιρούς .  Στην καρδιά και την ψυχή του Παλαιοχωρινού σήμερα κυριαρχούν ακόμη δύο στοιχεία: το φιλότιμο και η τιμή, ενώ στην ιεραρχία των ηθικών αξιών περίοπτη θέση κατέχει, µετά την οικογένεια και την θρησκεία , η φιλία. 
Η Παλαιοχωρινή , αυθεντικά Ελληνική ψυχή,  φτάνει συχνά στην υπερβολή : στην ανδρεία και την ορµή για λευτεριά, στο κουράγιο και τη δύναµη για τη ζωή , στην αγάπη για την πατρίδα και τη φύση, στο καλωσόρισµα και την περιποίηση του ξένου . 
Εδώ γαλουχήθηκε και έζησε ο γνωστός ήρωας του Νίκου Καζαντζάκη ο Αλέξης (Γιώργης) Ζορμπάς που αποτελεί αναμφισβήτητα μία από της πιο σημαντικότερες σπουδές πάνω στην παθιασμένη φύση του ανθρώπου (Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά).


φώτο των εγκαινίων εκτεταμένης αναβάθμισης της Κεντρικής Πλατείας αλλά και της Πλακοσκεπής του χειμάρρου (Ανατολικά- ΝοτιοΔυτικά μήκους 2 χλμ)που διέρχεται μέσα στο Παλαιοχώρι και διακρίνονται: ο Βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Τσιουπλάκης Κωνσταντίνος του Ελευθερίου (1933 - 1996) ο οποίος ήταν Παλαιοχωρινός και ο Πρόεδρος της Κοινότητας Κουμαντσιώτης Άγγελος του Τριανταφύλλου (αρχείο Το Καστέλι)

Στην πλατεία και πέριξ αυτής στα καλντερίμια του Παλαιοχωρίου θα βρείτε υπέροχα στέκια για καλό φαγητό και Χαλκιδικιώτικο Τσίπουρο ή Κρασί με υπέροχους Τοπικούς μεζέδες, φαγητά και γλυκά 
***************************************************************************************


To 1952 ο Βασιλιάς Παύλος Α΄ της Ελλάδος εγκαινίασε το "πέτρινο" Διδακτήριο όπου έχει στεγάσει με την σειρά του στην αρχή το Δημοτικό μετά το Νηπιαγωγείο και για μικρό χρονικό διάστημα και το Γυμνάσιο Παλαιοχωριού. Σήμερα αποτελεί στέγη πολιτισμού με μια μικρή λαογραφική έκθεση και μια καλά οργανωμένη δανειστική βιβλιοθήκη. 




φώτο από την ημέρα των εγκαινίων 1952 διακρίνονται οι: Βασιλέας Παύλος και η Βασίλισσα Φρειδερίκη και 
1. Μαρκογιάννης Γ. Κων/νος 2. Στουγιάννη Αντωνία (Δασκάλα) 3. Σελιάχας (Γραμματέας Κοινότητας) 
4. Γαλάνης Αστέριος? 

Βασιλικό Έγγραφο - Οριοθεσία 350 -300 π.χ (περιοχή Χολομώντα)

Βασιλικό Έγγραφο – Οριοθεσία του 350-300 π.Χ.
με αναφορές στους ποταμούς Αμμίτης και του παραποτάμους του Μάνης και Πατερίσκο,
το βουνό Ερμαίον, τα Τοπωνύμια (Επτάδρυον, Πρίνος, Λευκή Πέτρα κλπ) αλλά
και στα Αγροτικά Ιερά (Ερμαίον, Διοσκούριον, ιερόν Αρτέμιδος κλπ),
τα Μονοπάτια, τους Δρόμους και τους Ιδιωτικούς Αγρούς της περιοχής (πχ. Ευγέωνος χωριά). 






Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης 

Η επιγραφή από τον Χολομώντα με αρ. ευρ. ΜΘ. 6128 που βρίσκεται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο.

- Η επιγραφή του Χολομώντα. Επιγραφές της Μακεδονίας. 
Γ' Διεθνές Συμπόσιο για τη Μακεδονία, 
Θεσσαλονίκη 8-12 Δεκεμβρίου 1993, Θεσσαλονίκη, 1996, 208-227.
Βοκοτοπούλου Ιουλία (1939-1995)


Βακούφκος Μύλος , Ντρίστα , Υδρόβια πανιδα

Στις όχθες του ποταμού Χαβρία υπάρχουν οι :
- Ο  Βακούφκος Μύλος (Παλιός Νερόμυλος) είναι «ανατολικός» ή «ελληνικός» με τη μικρότερη εσωτερική οριζόντια φτερωτή ( όπου η ποσότητα του νερού είναι μικρή και γινεται εκμετάλλευση πίεσης από υδατόπτωση). Ο νερόμυλος με την οριζόντια φτερωτή είναι διαδόμένος στον ελληνικό χώρο από την Βυζαντινή επόχή (γι’ αυτό και ονομάστηκε «ανατολικός») και ως το τέλος της λειτουργίας του δεν παρουσίασε σημαντική εξέλιξη. Στην προβιομηχανική περίοδο το βασικότερο προϊόν για τη διαβίωση του ανθρώπου ήταν το σιτάρι το οποίο μεταποιούνταν σχεδόν αποκλειστικά σε ψωμί. Καθώς οι χειρόμυλοι δεν επαρκούσαν στο άλεσμα, η χρήση των νερόμυλων ήταν απολύτως απαραίτητη. Τα κτίσματα των μύλων είναι λιθόκτιστα (συνήθως ένας ορθογώνιος χώρος με πατάρι καμιά φορά για τη διανυκτέρευση του μυλωνά). Η κατασκευή της στέγης είναι προσαρμοσμένη στην τοπική αρχιτεκτονική με ξύλινη σκεπή σκεπασμένη με κεραμίδια ή σχιστολιθικές πλάκες. Στη μια άκρη του κτίσματος υπήρχε συνήθως ο αλεστικός μηχανισμός, ενώ στην άλλη περίμεναν οι πελάτες, γίνονταν οι συναλλαγές και η αποθήκευση. Ο μηχανισμός του νερόμυλου αποτελείτο από δύο μέρη: το κινητικό, που το αποτελούσαν η φτερωτή και τα εξαρτήματά της, και το αλεστικό, που περιλάμβανε τις μυλόπετρες και τα εξαρτήματα λειτουργίας.
και η
         -    Ντρίστα (Ντριστέλλα-Υδροτριβείο)  είναι ένας ξύλινος κάδος σε σχήμα κώνου και βαθύς. Συναρμολογείται από σφηνωμένες μεταξύ τους πλανισμένες σανίδες σε σχήμα σφήνας και δένεται περιφερειακά με σιδερένια τσέρκια. Επειδή μοιάζει με βαρέλι, κατασκευάζεται συνήθως από βαγενά (βαρελά) και όχι από μαραγκό. Το μεγαλύτερο μέρος του βρίσκεται χωμένο βαθιά στο έδαφος, ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος να ανοίξουν τα τοιχώματα από την πίεση του νερού. Το στενό του άνοιγμα έχει διάμετρο 0,40 μ. και το πλατύ του 2μ. Το ύψος του είναι 2μ. και έχει χωρητικότητα 5 κ.μ. νερού και 75 κ. υφαντών. Η νεροτριβή επεξεργάζεται μάλλινα υφαντά (φλοκάτες, μαλλιώτα, κάπες κλπ.). Η πτώση του νερού στον κάδο προκαλεί τη δημιουργία στροβίλων, οι οποίοι συμπαρασύρουν τα υφαντά στη δίνη τους. Με την τριβή του νερού τα υφαντά «αναμαλλιάζουν», χνουδιάζουν, γίνονται αφράτα και τα στημόνια με τα υφάδια δημιουργούν ένα σώμα (κλείνουν τα αναμεταξύ τους κενά). Λειτούργησαν δύο τύποι νεροτριβής: οι γυριστές, με μεγαλύτερη διάμετρο, στις οποίες το νερό εκτοξευόταν από το στόμιο του βαγενιού στο τοίχωμά του, δημιουργώντας περιστροφική κίνηση και οι βουτηχτές, στις οποίες το βαγένι ήταν πιο όρθιο και το νερό εκτοξευόταν σχεδόν κατακόρυφα. Οι προφορικές μαρτυρίες για το χρόνο της λειτουργίας των νεροτριβών φτάνουν ως τις μέρες μας όπου γίνεται η επεξεργασία της φλοκάτης, το πλύσιμο των κουβερτών κ.λ.π. .Οι νεροτριβές συνέβαλαν πολύ στη βιοτεχνική άνθιση των μάλλινων υφαντών, κυρίως της φλοκάτης. Συστεγασμένη με το νερόμυλο.

σε αυτούς τους "νερόμυλους στις όχθες του Χαβρία"  κάνει σαφή αναφορά στο Voyage dans la Makedonie  και ο Γάλος πρόξενος της Θεσσαλονίκης Espirit m. Cuisinery αφού στα 1793 κατά την διάρκεια της επισκέψης του στο Παλαιοχωρι Χαλκιδικής τους είδε σε πλήρη λειτουργία. 





Το Παλαιοχώρι Χαλκιδικής είχε κατά μήκος του ποταμού Χαβρία αρκετές ντρίστες (νεροτριβές) που ταυτόχρονα δουλεύανε και ως νερόμυλοι (αυτούς βρήκε και ο Κουζινερύ στα 1793).
Τα νερά στους χειμάρρους του Παλαιοχωρίου, στον ποταμό Χαβρία, στις λιμνούλες «Μπάρα μικρή» και «Μπάρα Μεγάλη» ήταν άφθονο και πόσιμο.
Στα νερά τους ψαρεύανε μπριάνες και τιρνάρια, είχε νερόφιδα, καβούρια, χέλια,  πολλά υδρόβια πουλιά όπως κολοπιπινια (νερόκοτες?) και βίδρες (παραρτήματα) .

Νότια του Παλαιοχωρίου στην περιοχή «Τσικνιά η Βρύση» & «Καινούργιο Γεφύρι» σμίγανε με τον Χαβρία οι εξής χείμαρροι και ρέματα: 
"Τσικνιά η Βρύση" 17:15μμ, 8/12/2014, fb Παλαιοχωρινών

α) ο χείμαρρος που ξεκινά από τον «Γκούτλου», γεμίζει και με τα νερά της «Βαλτούδας» δίπλα από το "Καστέλι" στις «Κρανιές», διαπερνά τις «Παλιόχωρες» και τον "Παλιοχωρινό Κάμπο" και γεμίζει με τα νερά και από το «Πθαρούδι». 
Φτάνει βόρεια του λόφου που σήμερα είναι το Κέντρο Υγείας Παλαιοχωρίου και ανταμώνει τον Χαβρία στην περιοχή «Τσικνιά τ΄βρύση» όπου και εκεί υπήρχε πηγή νερού.  
Παραπόταμος Χαβρία Κέντρο Υγείας 17:10μμ , 8/12/2014, fb Παλαιοχωρινων

β) του χειμάρρου που έρχεται από Αρναία διατρέχει νοτίως τα «Ε(ή "Ομ" ή "Ι") βραίϊκα λειβάδια» και ονομάζεται “Μαρουνίκ ο λάκκος”.
Μαρουνίκ' Λάκκος 17:20μμ, 8/12/2014, fb Παλαιοχωρινών

γ) μικρός χείμαρος που ξεκινά από «Μπάρες» διατρέχει τα «Ε(ή "Ομ" ή "Ι") βραίϊκα λειβάδια» νοτίως του λόφου που σήμερα είναι το Κέντρο Υγείας Παλαιοχωρίου
Ρ'έμα "Μπάρες" ,17:15μμ,  8/12/2014, fb Παλαιοχωρινών

Επίσης στον Χαβρία καταλήγει και μικρό ρέμα που διέρχεται πλησίον της εκκλησίας του Αγίου Αθανασίου 

Ρέμα Αγίου Αθανασίου 17:35μμ., 8/12/2014, fb Παλαιοχωρινών

Εδώ θεωρώ απαραίτητο να δηλώσω και την παρουσία του χειμάρου (έχει πλέον διαμορφωθεί με τσιμεντένια πλακωσκεπή στα τέλη της δεκαετίας 1970) και περνά από το Παλαιοχώρι τέμνοντας το από τα Ανατολικά προς τα ΝότιοΔυτικά μέχρι να ενωθεί με τον Χαβρία στην περιοχή «Καζάνι»
Ρέμα - Πλακοσκεπή 17:30μμ., 8/12/2014, fb Παλαιοχωρινών


Χαβρίας στην θέση "Καζάνι" 17:30μμ., 8/12/2017, fb Παλαιοχωρινών


Χαβρίας στην θέση "Καζάνι" 17:30μμ. 8/12/2017, fb Παλαιοχωρινών

Από την περιοχή που ενώνονται οι χείμαρροι με τον Χαβρία δηλαδή περιοχή «Τσικνιά η Βρύση» & «Καινούργιο Γεφύρι» ξεκινά τεχνητό αυλάκι «μυλωναύλακο» που τροφοδοτεί με νερό τον πρώτο μύλο-ντρίστα που βρίσκεται 100 περίπου μέτρα πιο κάτω και ονομάζεται του «Μακαβού».

Ο ποταμός Χαβρίας συνεχίζει και στα επόμενα περίπου 100 με 150 μέτρα σμίγει με τον χείμαρρο «Παπαράδικο» που έρχεται από πηγή «Μάνα» που διατρέχει τα «Πνικαριά» και μετά ενώνεται με τον Χαβρία.



Στον Χαβρία τώρα θα βρούμε στο διάβα μας να καταλήγει και ένας μεγάλος χείμαρρος που κατεβάζει νερά από τον Χολομώντα.

Στην «Δέση» (πέτρινη δεξαμενή) λίγο πιο κάτω υπάρχει μεγάλο «μυλώνάυλακο» που τροφοδοτεί την ντρίστα – μύλο  στην περιοχή «Βακούφκος Μύλος» ιδιοκτησίας Σιώκου Δημητρίου, όπου δίπλα σε αυτόν την δεκαετία του 1960 ο μηχανικός – μεταλλειολόγος Ξενάριος λειτούργησε εργοστάσιο «πλυντήριο» χαλκού για επεξεργασία των μεταλλευμάτων από το επιφανειακό ορυχείο και τις στοές στις Σκουριές.

Στα 50 – 100 μέτρα πιο κάτω μετά την περιοχή «Ζέρβα τα πλατάνια» όπου κάνανε και μπάνιο ξεκινά νεό «μυλοναύλακο» που τροφοδοτεί με νερό την ντρίστα Σιώκου Αθανασίου (Ντερσενέ)

περιοχή "στου Ζέρβα τα πλατάνια" 1/7/1960 ψάρεμα με βαριά και μπάνιο
Εικονιζόμενος Μπογάς Γεώργιος 
Φωτογράφος Κωσταντίνος Τζιουρτζιούμης

Στην συνέχεια ανταμώνουμε την ντρίστα Τσιντογιάννη Γεωργίου
για να καταλήξουμε στην ντρίστα Σιώκου Γ. Αθανασίου στην περιοχή «Κάστρο Νέπωσι». 



Μετά το Νέπωσι  πριν το Περιστέρι χύνεται στον Χαβρία ο "Καρατζιάς λάκκος" που έρχεται από την περιοχή της "Μακουβίνας" (από το Μακ + βίνα = vinum < ινδοευρωπαϊκή (ρίζα) *woino-, *wóih₁nom. Συγγενικό με το (αρχαία ελληνική ) οἶνος   )

Από εκεί ο Χαβρίας συνεχίζει την ορμητική του πορεία προς την όμορφη χαράδρα της περιοχής «Περιστερίου» https://moyzas.blogspot.gr/2016/05/blog-post_60.html με τους υπέροχους καταρράκτες της και λίγο πιο πριν ανταμώνει το "Μαυρόλακκο" ή "Μαυρονέρια" που έρχονται από την περιοχή "Ρίμπα οι Μπαχτσέδες" της Πραβήτας 


στην συνέχεια ανταμώνουμε τον χείμαρρο που έρχεται από Σκουριές και συνεχίζει προς Σμύξη Πλανάς.

Μέσα στον οικισμό, δίπλα στον Χαβρία, περίπου 50 μέτρα ανατολικά του γεφυριού που οδηγεί στην Κοιμητηριακή εκκλησία του Αρχάγγελου Μιχαήλ υπήρχε μύλος ιδιοκτησίας Παπαγεωργίου Δημητρίου & Βλάχου νέας τεχνολογίας (ντίζελ). 

Χαβρίας 17:00 μμ., 8/12/2014, fb Παλαοχωρινων

Επίσης τα «μυλώναυλακα» αυτά λειτουργούσαν και ως αρδευτικά έργα αφού από αυτά ποτίζανε και οι παρακείμενοι μπαχτσέδες (μικρές καλλιεργήσιμες εκτάσεις) που συντηρούσαν με τα προϊόντα τους πατάτες, φασόλια, λαχανικά τον πληθυσμό του Παλαιοχωρίου για αρκετές γενιές.
Στις ντρίστες έπλεναν τα ρούχα τους, τα υφαντά τους, τα κιλίμια τους, τις τσιέργιες τους (φλοκάτες μάλλινες) και τις μάλλινες κλωστές για να δημιουργήσουν τα υπέροχα υφαντά του Παλαιοχωρίου https://moyzas.blogspot.gr/2016/05/blog-post_19.html στους αργαλειούς που είχε το κάθε Παλαιοχωρινό σπίτι με φυσικά – φυτικά χρώματα. 

Τεκμηρίωση: Χρυσή Μαρκογιάννη
                     Ρίμπας Αθανάσιος
                     Μπουγάς Γεώργιος
                     Παπανικολάου Αστέριος

*******************************************************************
Παραρτήματα :
1. ΒΙΔΡΑ

Η ευρασιατική βίδρα είναι ένα μικρόσωμο ζώο που ζει στις όχθες των ποταμών και των λιμνών και μόνο όπου τα νερά είναι πολύ καθαρά. Θεωρείται από τα σπανιότερα και πιο απειλούμενα θηλαστικά της ηπείρου. Αποτελεί σημαντικό δείκτη υγείας των ορεινών υδάτων και γι’ αυτό προστατεύεται αυστηρά σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. Τρέφεται με ψάρια σε ποσοστό μεγαλύτερο του 80%, αμφίβια, ερπετά (νερόφιδα), ασπόνδυλα (κυρίως καβούρια), πουλιά και μικρά θηλαστικά. Στην Ελλάδα θεωρείται ότι υπάρχει ένας από τους πυκνότερους και με μεγάλη εξάπλωση πληθυσμούς. Στην κεντρική Ελλάδα εμφανίζεται μία μικρή διάσπαση των πληθυσμών, ενώ μερικοί απομονωμένοι πληθυσμοί βρίσκονται στην Κέρκυρα και στην Εύβοια.
Απειλές 
Ø      Η ρύπανση των ποταμών και των λιμνών.
Ø      Η αποξήρανση των υγροτόπων και τα υδροηλεκτρικά φράγματα.
Ø      Η καταστροφή της παρόχθιας βλάστησης σε λίμνες και ποτάμια κι η κατάκλιση των βιοτόπων από τεχνητούς ταμιευτήρες στα ποτάμια.
Όλα τα παραπάνω απορρέουν από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Γνωρίζατε ότι: 
Χρειάζεται το γλυκό νερό για να καθαρίζει τη γούνα της.
Πολλές φορές παίζει γλιστρώντας στη λάσπη των όχθων ή στο χιόνι.
Το αρσενικό ασχολείται ελάχιστα με τη φροντίδα των νεογνών.
Η φωλιά της βρίσκεται σε στοά πάνω από τη στάθμη του νερού κι έχει δύο εξόδους, μία προς το έδαφος και μία προς το νερό.
Kυνηγάει συνήθως το βράδυ, ενώ περνά την ημέρα της σε λαγούμι με υποβρύχια είσοδο.
Η γούνα της προσφέρει, λόγω της δομής των τριχών, μια ιδιαίτερα αποτελεσματική μόνωση από το κρύο και την υγρασία.
Καθημερινά ξοδεύει το 10% του χρόνου της για την φροντίδα της γούνας της.
Βλέπει, ακούει και μυρίζει πολύ καλά, έξω και μέσα από το νερό!

http://www.arcturos.gr/animals/vidra/

2. Βιργιάνα ή μπριάνα ή μουστακάτο ή ποταμολάβρακο (Barbus plebejus)

Προστατεύεται από την οδηγία 92/43/ΕΟΚ (ως ζωικό είδος κοινοτικού ενδιαφέροντος που επιβάλλεται ο καθορισμός ζωνών προστασίας τους), από τη σύμβαση της Βέρνης (ως είδος πανίδας υπό προστασία) και από το Προεδρικό Διάταγμα 67/1981 (ως προστατευτέο είδος).
Είναι το πιο συνηθισμένο ψάρι του γλυκού νερού. Δεν αποφεύγει τις περιοχές με ισχυρή ροή, αρκεί να είναι πετρώδεις ή χαλικώδεις. Είναι παμφάγο είδος. Τρέφεται με φύκη και άλλα πράσινα φυτά, με ασπόνδυλα και με νεκρά έντομα που πέφτουν στο νερό. Είναι εύγεστο ψάρι αν και έχει πολλά αγκάθια. 
Πως θα την αναγνωρίσουμε: Το μήκος της μπορεί να φθάσει και τα 25 εκ. και το βάρος της τα δυο-τρία κιλά. Το σώμα του είναι επίμηκες και στρογγυλό. Το χρώμα είναι καφέ στην ράχη κιτρινωπό στα πλάγια και λευκό στην κοιλιά. Συχνά υπάρχουν σκούρα στίγματα ή καφετιές κηλίδες. Έχει παχιά χείλη που περιστοιχίζονται από τέσσερα μουστάκια (προσακτρίδες), τα οποία είναι όργανα αφής και γεύσης που βοηθούν το ψάρι να ανιχνεύει για τροφή στο βυθό. Έχει κοντό ραχιαίο πτερύγιο στη μέση περίπου του κορμού, με την πρώτη του ακτίνα οδοντωτή. Τα πλευρικά πτερύγια βρίσκονται στο ίδιο ύψος με το ραχιαίο. Το ουραίο είναι διχαλωτό και το εδραίο κοντό και μυτερό.



3. Τυλινάρι (Leucipus cephalus macedonicus)


Βρίσκεται στο Κόκκινο Βιβλίο (ως ενδημικό είδος για την Ελλάδα και απειλούμενο τοπικά).
Προτιμά περιοχές μέσης έως χαμηλής ροής. Μπορεί να βρεθεί και σε στάσιμα νερά. Στην αρχή της ζωής τους δημιουργούν κοπάδια, στη συνέχεια όμως είναι μονήρη. Τρέφονται με προνύμφες υδρόβιων εντόμων και με υδρόβια ασπόνδυλα, μικρά ψάρια, βατράχια, κ.λ.π.. 
Πως θα το αναγνωρίσουμε: Είναι πολύ μεγάλο ψάρι. Φθάνει μήκος περίπου στα 60 εκ. και το βάρος του τα πέντε κιλά. Το κεφάλι του είναι πεπλατυσμένο. Διαθέτει αμβλύ ρύγχος και φαρδύ στόμα. Το σώμα καλύπτεται από μεγάλα λέπια. Το χρώμα στη ράχη είναι λαδί προς καφέ σκούρο, στα πλευρά ασημίζει και από κάτω έχει χρώμα λευκό.




4. Το χέλι


Το χέλι είχε πάντοτε περίοπτη θέση σε όλες τις ευρωπαϊκές κουζίνες, από τη Λευκή Θάλασσα μέχρι τον Εύξεινο Πόντο (Μαύρη Θάλασσα). Για τον λόγο αυτό αποτελεί από παλιά αντικείμενο παραδοσιακής εκτατικής εκτροφής η οποία συνίσταται στον περιορισμό των χελιών μέσα σε λίμνες. Η ιταλική vallicoltura (ιχθυοκαλλιέργεια σε ιταλικές λιμνοθάλασσες) είναι από παλιά η βασική πηγή παραγωγής χελιών στην Ευρώπη. Το χέλι όμως έχει αρχίσει πλέον να σπανίζει. Έχει ταξινομηθεί ως σοβαρά απειλούμενο είδος στον κόκκινο κατάλογο της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης και των Φυσικών Πόρων (IUCN) και από το 2007 αποτελεί αντικείμενο ευρωπαϊκού σχεδίου αποκατάστασης. Καθώς το χέλι δεν αναπαράγεται πλέον σε συνθήκες αιχμαλωσίας, οι χελοκαλλιέργειες βασίζονται σήμερα στην αιχμαλώτιση νεαρών χελιών τα οποία αναπτύσσονται στη συνέχεια υπό καθεστώς εντατικής εκτροφής με τη χρήση συστημάτων ανακυκλοφορίας του νερού, ιδίως στις Κάτω Χώρες, στη Δανία και στην Ιταλία.

https://ec.europa.eu/fisheries/marine_species/farmed_fish_and_shellfish/eel_el

5. ΝΕΡΟΚΟΤΑ ( Gallinula chloropus )

Από τα πιο τυπικά υδρό­βια, τη βρίσκουµε όπου υπάρχει νερό. 'Οι Νερόκοτες που απαντούν στην Ελλάδα είναι επιδηµητικές αλλά το χειµώνα καταφθάνουν κι άλλες από το Βορρά. Χοντρό, µαυριδερό πουλί, ζει στα τέλµατα, τους νερόλακκους και τα στάσιµα νερά,σε κανάλια, λίµνες και ποτάµια. Πλέει µε ευκινησία, κουνώντας νευρικά το κεφάλι και, εάν χρειαστεί, βουτάει για να αποφύγει τον κίνδυνο.
Μήκους 33 εκατοστών, η Νερόκοτα έχει µια ζωηρή αλλά ακανόνιστη λευκή γραµ­µή στα πλευρά που «σπάει» τη µονοτονία του µαύρου φτερώµατος της, άσπρα τα κάτω καλυπτήρια φτερά της ουράς, κόκκινο µέτωπο και κόκκινο ράµφος µε κίτρι­νη άκρη. Τα πράσινα πόδια της έχουν πάνω από την άρθρωση µια κόκκινη ... «καλτσοδέτα».'ΟΙ ανήλικες Νερόκοτες έχουν φτέρωµα σταχτοκάστανο µε ασπρου­δερή κοιλιά, ενώ το ράµφος και το µέτωπό τους είναι καστανοπράσινα.
Η Νερόκοτα προτιµάει το κολύµπι από το πέταγµα. Δύσκολα σηκώνεται από τα νερά του έλους όπου συχνάζει. Όταν αποφασίσει να πετάξει, διανύει αρκετή απόσταση φτερουγίζοντας, τρέχοντας σχεδόν πάνω στην επιφάνεια του νερού, προτού απογειωθεί! Η πτήση της, σε χαµηλό ύψος, δεν διαρκεί πολύ. Όσο για τη φωνή της, είναι ένα τραχύ και διαπεραστικό «ΚΙΡΡΚ». Η Νερόκοτα τρέφεται µε φυτά, έντοµα, αβγά ψαριών.
Φωλιάζει στις καλαµιές και τους θάµνους κοντά στο νερό, καµιά φορά και στα δέντρα ή και σε παλιές φωλιές άλλων πουλιών. Γεννάει άνοιξη και καλοκαίρι από 5-9 αβγά που κλωσσούν και οι δύο γονείς επί 21-22 ηµέρες. 'Οι νεοσσοί δέχονται τις περιποιήσεις του αρσενικού και του θηλυκού και κάνουν τα πρώτα τους πετάγµατα µετά από 40-50 µέρες ζωής. Συχνά τα παιδιά της πρώτης γέννας βοηθούν στην ανατροφή των µικρών τους αδερφών που γεννιούνται αργότερα.




"Τράγος" Α΄ Τυπικό του Αγίου Όρους

Στο αρχειοφυλάκιο του Πρωτάτου φυλάσσεται το Α΄ Τυπικό του Αγίου Όρους, υπογραμμένο ιδιοχείρως από τον αυτοκράτορα του Βυζαντίου Ιωάννη Τσιμισκή και τον Αγιο Αθανάσιο τον Αθωνίτη. Επονομάζεται "Τράγος", γιατί είναι γραμμένο σε δέρμα τράγου και αποτελεί το ιστορικότερο κείμενο του Αγίου Όρους.
Το Τυπικό του 972, ρυθμίζει τη λειτουργία και τις αρμοδιότητες της κεντρικής διοικήσεως του Αγίου Όρους, δηλαδή του Πρώτου, των αξιωματούχων του Πρωτάτου καθώς και της Συνάξεως των Καρυών, οριοθετεί τις σχέσεις τους με τους μοναχούς και προσδιορίζει τις σχέσεις μεταξύ των διάφορων κατηγοριών μοναχών. Παρ  όλο όμως ότι προστατεύει το αρχαίο καθεστώς των αναχωρητών, φαίνεται σαφώς να αναγνωρίζει την υπεροχή του κοινοβιακού συστήματος ως μεθόδου ασκητικού βίου στον Αθω. 










Πηγή : Το πλήρες κείμενο του Α΄ Τυπικού, που ακολουθεί, αποτελεί φωτογραφική απεικόνιση των σελ. 293-299 του βιβλίου του Γερ. Σμυρνάκη, ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ.









Όσιος Μακάριος επίσκοπος Ιερισσού - 19 Ιανουαρίου




Ο Όσιος και Θεοφόρος Μακάριος έζησε κατά τους χρόνους των αυτοκρατόρων Μεγάλου Κωνσταντίνου (324-337 μ.Χ.), Θεοδοσίου (379-395 μ.Χ.) και Αρκαδίου (395-408 μ.Χ.). Ήταν ο πρώτος, κατά πάσα πιθανότητα, Επίσκοπος Ιερισσού της Χαλκιδικής και θεωρείται κτήτορας του ναού του Αγίου Στεφάνου της μονής Κωνσταμονίτου του Αγίου όρους.
Κατά τα πρώτα χρόνια της επισκοπικής του διακονίας, συναντήθηκε με τον Μέγα Κωνσταντίνο, ο οποίος επιζητούσε να κτίσει τη Νέα Ρώμη κοντά στον Ακάνθιο ισθμό, που κείται κοντά στην Ιερισσό και το Άγιο Όρος. Με την σοφία των λόγων του έπεισε τον βασιλέα να μην προχωρήσει στην υλοποίηση των σχεδίων του και έτσι διέσωσε το φιλήσυχο  της περιοχής και μάλιστα το Άγιον Όρος.
Επί Ιουλιανού του Παραβάτου ο Άγιος καταδιώχθηκε και κατέφυγε στον Άθωνα. Θεωρείται δε δεύτερος κτήτορας της μονής Κωνσταμονίτου.
Ο Όσιος Μακάριος κοιμήθηκε οσίως με ειρήνη επί της βασιλείας του Αρκαδίου (395-408 μ.Χ).

Όσιος Ευθύμιος ο Νέος (823-898)


Γεννήθηκε στην περιοχή της Άγκυρας, το 823, από ευσεβείς γονείς και στη βάπτισή του έλαβε το όνομα Νικήτας. Σε ηλικία επτά ετών αποχωρίσθηκε τον πατέρα του και δεκαεπτά ετών νυμφεύθηκε την Ευφροσύνη και απόκτησε μία θυγατέρα, την Αναστασώ. Ποθώντας τον βίο της ασκήσεως εγκαταλείπει τον πλούτο του στους συγγενείς του και αναχωρεί κρυφά για τον Βιθυνικό Όλυμπο, όπου μαθητεύει σε αγίους ασκητές και φορά το μοναχικό σχήμα, μετονομαζόμενος σε Ευθύμιο.
Μετά από δεκαπέντε ετών άσκηση έρχεται στον ιερό Άθωνα, για να συνεχίσει αυστηρότερα τις μοναχικές αναβάσεις του. Τα πρώτα τρία έτη τα ζει έγκλειστος μέσα σε σπήλαιο – παρά τη σημερινή Νέα Σκήτη. Για τροφή του είχε βελανίδια, κούμαρα και κάστανα. Υπάκουος πάντα στις συμβουλές σημειοφόρων Γερόντων απόκτησε φήμη μεγάλου ασκητού. Για μικρό χρονικό διάστημα έζησε έξω της Θεσσαλονίκης ως στυλίτης Πολλούς στήριξε με τον ιλαρό λόγο του και θεράπευσε με τη χάρη του. Οι ενοχλήσεις των πολλών τον επέστρεψαν στη γαλήνη του Άθωνα. Αλλά κι εδώ δεν τον άφηναν οι θαυμαστές του μοναχοί στη φίλη του ησυχία. Έτσι αναγκάσθηκε ν’ απομακρυνθεί ξανά, σε τόπους άγνωστους και απαραμύθητους, στο νησί του Αγίου Ευστρατίου και, κατόπιν επιδρομής πειρατών, στα σημερινά Βραστά της Χαλκιδικής. Εκεί έκτισε λαύρα κι απέκτησε πολλούς μαθητές. Τέλος ίδρυσε, περί το 870, μονή ανδρική, των Περιστερών, παρά τη Θεσσαλονίκη, και αργότερα δεύτερη, γυναικεία, όπου μόνασαν η μητέρα του, η αδελφή του, η σύζυγός του και δύο εγγόνια του.
Προγνώρισε τα τέλη του και αποσύρθηκε στη μικρόνησο Ιερά, που βρίσκεται στην είσοδο του Παγασητικού κόλπου, κι εκεί παρέδωσε το πνεύμα του ο πολύαθλος και θαυματουργός όσιος (898). Σύντομα τα τίμια λείψανά του τα μετακόμισαν στη μητρόπολη της Θεσσαλονίκης ως ακριβή ευλογία (899). Το 1986 βρέθηκαν στη μονή Περιστερών, όπου εκεί σήμερα προσκυνούνται.
Ο βίος του οσίου Ευθυμίου γράφηκε με αγάπη από τον μαθητή του Βασίλειο, επίσκοπο Θεσσαλονίκης, που είναι και συνθέτης της ακολουθίας του. Παρακλητικό Κανόνα συνέθεσε ο Χ. Μ. Μπούσιας.
Κατά τον βιογράφο – εγκωμιαστή του Όσιο Βασίλειο, ο όσιος Ευθύμιος χαρακτηρίζεται ως μεγάλος ασκητής, του οποίου η φήμη νωρίς είχε φθάσει πολύ μακρυά από το Άγιον Όρος. Όταν ήλθε στη φιλόχριστη, φιλομόναχη και μαρτυροπλούτιστη Θεσσαλονίκη, όλος ο λαός της τον καλωσόριζε ως Ηλία τον Θεσβίτη, τον καταφιλούσαν και πίστευαν πως λάβαιναν αγιασμό, θεωρούσαν πως με τον άγιο ασπασμό ο ένας μετέδιδε στον άλλο την ευλογία. Πολλούς χειραγώγησε στις αρετές, κατά την εκεί παραμονή του, και πολλούς έκανε με τη διδασκαλία του να μονάσουν, τους οποίους απάλλαξε από νοσήματα της ψυχής και του σώματος. Οι μαθητές του διακρίνονταν για την ουράνια και ενάρετη πολιτεία τους και ζούσαν οι σάρκινοι ως άσαρκοι. Οι κάτοικοι της Χαλκιδικής τον υποδέχονταν ως άγγελο που κατέβαινε από ουράνια σκηνώματα. Στους ακροατές του πρόσφερε μ’ ευκολία κάθε νέα κι αρχαία διδασκαλία, ώστε όλοι να θαυμάζουν τη σοφία του κι έκπληκτοι να λέγουν πως το Άγιον Πνεύμα κινεί τη γλώσσα του, όπως των αγίων Αποστόλων.
Οι σπουδαίοι μαθητές του διατήρησαν το ασκητικό του πνεύμα. Μεταξύ αυτών διακρίνονται: Ο «θεομάκαρ» Θεοστήρικτος, Ονούφριος ο «περιώνυμος ασκητής», Ιγνάτιος, Γεώργιος, Εφραίμ, Παύλος, Βασίλειος, οι εγγονοί του Μεθόδιος κι Ευφημία, που μόνασαν σε διαφορετικές μονές που ίδρυσε ο ίδιος, όσιος Βασίλειος ο βιογράφος του και οι αυτάδελφοι όσιοι Συμεών και Θεόδωρος. Η μνήμη του τιμάται στις 15 Οκτωβρίου.
Πηγή: Μοναχού Μωϋσέως Αγιορείτου, Άγιοι Αγίου Όρους
Εκδόσεις Μυγδονία, Θεσσαλονίκη, 2007
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Γεννήθηκε στις μέρες του αυτοκράτορα του Βυζαντίου Λέοντα Ε' του Αρμενίου (813-820), σε κάποια κωμόπολη της Γαλατίας, την Όψώ, πού ήταν κοντά στην Άγκυρα (σημερινή πρωτεύουσα της Τουρκίας).
ΟΙ γονείς του ήταν πλούσιοι και ευσεβείς, και ονομάζονταν Έπιφάνιος και Άννα. Είχαν και δύο κόρες, την Μαρία, πού ήταν πρεσβυτέρα και την Επιφάνια. Όταν ό Άγιος ήλθε σε κατάλληλη ηλικία, παντρεύτηκε και απόκτησε μία κόρη την Άναστασώ (τη γυναίκα του την έλεγαν Ευφροσύνη).
Επειδή όμως επιθυμούσε την μοναχική πολιτεία, αφού τακτοποίησε τις οικογενειακές του υποθέσεις, πήγε σε μοναστήρι, κοντά στον Όσιο Ίωαννίκιο, στον Όλυμπο της Βιθυνίας. Εκεί, μετά από δοκιμασία, γίνεται μοναχός, το 842, με το όνομα Ευθύμιος, από Νικήτας πού ονομαζόταν πρώτα.
Μετά από αρκετά χρόνια ασκήσεως στο κοινόβιο αυτό, ό Ευθύμιος αναχώρησε για το Άγιον Όρος. Από εκεί επέστρεψε στον Όλυμπο και μετά από πολλές περιπέτειες και ταξίδια, ίδρυσε κοντά στη Θεσσαλονίκη τη Μονή Περιστερών το 871, όπου εγκαταστάθηκε και την ανέδειξε με την άριστη πνευματική ζωή του, σε άριστο πνευματικό κέντρο.
Έτσι λοιπόν, ασκητικά και θεάρεστα αφού έζησε, απεβίωσε ειρηνικά την 15η 'Οκτωβρίου 894. Τη βιογραφία του συνέγραψε ό επίσκοπος Θεσσαλονίκης Βασίλειος, πού υπήρξε και μαθητής του Αγίου.

Ο "Καποδίστριας" και οι… "Μαυρογιαλούροι"

Εφημερίδα "Μακεδονία"


Πολιτική :: Πολιτικό ρεπορτάζ

( ο "καποδίστριας" και οι... "μαυρογιαλούροι" :: 27/2/2006 19:23:37) 

Ο "Καποδίστριας" και οι… "Μαυρογιαλούροι"

Όλο και περισσότερες κοινότητες ζητούν τη διοικητική τους αυτονόμηση- Αιχμές του υφυπουργού Εσωτερικών για λαϊκισμό βουλευτών της Ν.Δ.
Αυξάνεται καθημερινά ο αριθμός των κοινοτήτων της χώρας που ζητούν την αυτονόμησή τους, αν και ο υπουργός Εσωτερικών Π. Παυλόπουλος, μιλώντας στη Βουλή, ήταν κατηγορηματικός: Απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο για αυτονομία άλλων δημοτικών διαμερισμάτων, τονίζοντας ότι σχετικές τροπολογίες που έχουν κατατεθεί στη Βουλή δεν πρόκειται να έχουν καμιά τύχη.
Το θέμα δημιουργεί και εσωτερικές αναταραχές στη ΝΔ μετά τις δηλώσεις του υφυπουργού Εσωτερικών Θ. Νάκου, ο οποίος έκανε λόγο για πολιτική… Μαυρογιαλούρου, αφήνοντας αιχμές κατά συναδέλφων του που συμπαρατάσσονται με τους ξεσηκωμένους κατοίκους των εκλογικών περιφερειών τους.
Οι αιχμές του κ. Νάκου στρέφονται κυρίως κατά των βουλευτών του θεσσαλικού κάμπου Σούρλα και Χαρακόπουλου, οι οποίοι κατέθεσαν τροπολογίες για την αυτονόμηση των Καναλιών Μαγνησίας και της Φαλάνης Λάρισας αντίστοιχα, αν και δεν επρόκειτο θεσμικά να έχουν καμιά τύχη, διότι ήταν εκπρόθεσμες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η τακτική που ακολούθησε ο ίδιος ο υπουργός Εσωτερικών κατά τη διάρκεια της συζήτησης της τροπολογίας που κατέθεσε στη Βουλή. Ο κ. Παυλόπουλος αποχώρησε από την αίθουσα της Βουλής όταν ο βουλευτής της ΝΔ Λάρισας Μ. Χαρακόπουλος μιλούσε για το θέμα της Φαλάνης και τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει προσωπικά ο ίδιος ο υπουργός Εσωτερικών.
Για να διασκεδάσει τις εντυπώσεις ο κ. Παυλόπουλος φρόντισε, πριν αποχωρήσει από τη Βουλή, να υποσχεθεί ότι μετά την ψήφιση της τροπολογίας, σύμφωνα με την οποία αυτονομούνται η Τσαριτσάνη, το Βραχάσι και τα Ζωνιανά, θα εξεταστούν και άλλα αιτήματα αυτονομήσεων, όταν έρθει στη Βουλή προς ψήφιση ο νέος Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων.
Στην ουσία η υπόσχεση του κ. Παυλόπουλου χρυσώνει το χάπι, αφού, για να εξεταστούν άλλα ζητήματα αυτονομήσεων και να προχωρήσουν τα σχετικά προεδρικά διατάγματα, απαιτείται και η σύμφωνη γνώμη της ΚΕΔΚΕ. Η άποψη της ΚΕΔΚΕ επί του συγκεκριμένου ζητήματος, όμως, είναι ήδη εκπεφρασμένη. Προτείνει περαιτέρω συγχωνεύσεις δήμων και όχι αυτονομήσεις.

Ξεσηκώθηκε και το Παλαιοχώρι Χαλκιδικής

Από χθες το πρωί στο χορό των κινητοποιήσεων μπήκαν και οι κάτοικοι του Παλαιοχωρίου, οι οποίοι ζητούν αυτονομία, ενώ και η επιτροπή αγώνα του Αγίου Νικολάου ετοιμάζει δυναμικές αντιδράσεις.
Η κοινότητα του Ν. Μαρμαρά παραμένει υπό κατάληψη για έβδομη μέρα σήμερα, ενώ οι κάτοικοι καίνε αυτοκίνητα και ανάβουν φωτιές σε όλο το χωριό που θυμίζει εμπόλεμη ζώνη. Στην προγραμματισμένη χθεσινοβραδινή συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου Σιθωνίας οι κάτοικοι του Ν. Μαρμαρά δεν επέτρεψαν σε κανέναν δημοτικό σύμβουλο να εισέλθει στην αίθουσα.
Στο Παλαιοχώρι χθες το πρωί έγινε κατάληψη του κοινοτικού καταστήματος και συγκέντρωση των κατοίκων, οι οποίοι ζητούν να ανεξαρτητοποιηθεί το δημοτικό διαμέρισμα από το δήμο Αρναίας. "Και ο πρωθυπουργός εδώ στο Παλαιοχώρι αλλά και κ. Παυλόπουλος σε κομματική εκδήλωση στην Αρναία το 2001 μας είχαν διαβεβαιώσει ότι οι τοπικές κοινωνίες πρέπει να εκπροσωπηθούν στις προηγούμενες δημοτικές εκλογές, διότι αυτό δεν τους καταργεί από το δικαίωμα να αυτονομηθούν. Εμείς τους πιστέψαμε, συμμετείχαμε και τώρα μας τα αλλάζουν", επισήμανε στη "Μ" ο δημοτικός σύμβουλος και μέλος της επιτροπής αγώνα Βασίλης Μοσχόπουλος.

Βράζει ο κάμπος

Μπλόκο για περισσότερο από μία ώρα στον κόμβο Γιάννουλης με τρακτέρ πραγματοποίησαν χθες οι κάτοικοι της Φαλάνης.
Κινήσεις αντίστοιχες με αυτές του Καραϊσκάκη έχουν προγραμματίσει οι κάτοικοι της ιστορικής περιοχής του Μαυρομματίου Καρδίτσας (πατρίδας του αρχιστράτηγου της Επανάστασης), οι οποίοι δηλώνουν αποφασισμένοι να παλέψουν μέχρις εσχάτων για την αυτονόμηση της κοινότητάς τους.
Ανάλογη είναι η κατάσταση στο Θεολόγο της Θάσου, οι οποίοι θεωρούν ότι εξαπατήθηκαν από τον σημερινό υπουργό υπουργών Εσωτερικών, ο οποίος άλλα τους υποσχέθηκε όταν ήταν στην αντιπολίτευση.